Ολοκληρώθηκε στο Πεκίνο η πολυαναμενόμενη συνάντηση κεκλεισμένων των θυρών μεταξύ του προέδρου της Κίνας Σι Τζινπίνγκ και του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, με τις δύο πλευρές να επιδιώκουν σταθερότητα στις σινοαμερικανικές σχέσεις, ωστόσο μένει να φανούν οι ουσιαστικές ενδείξεις σημαντικής προσέγγισης στα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα.
Ο Σι Τζινπίνγκ έκανε λόγο για «νέα κατεύθυνση» στις διμερείς σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο CCTV, λέγοντας πως συμφώνησαν ότι η οικοδόμηση μιας στρατηγικά σταθερής σχέσης θα είναι ο οδηγός για τα επόμενα τρία χρόνια και πέραν αυτών.
Νωρίτερα ωστόσο είχε υπάρξει ηχηρή προειδοποίηση εκ μέρους Σι ότι ο τρόπος με τον οποίο η Ουάσιγκτον διαχειρίζεται το ζήτημα της Ταϊβάν θα μπορούσε να οδηγήσει σε «συγκρούσεις».
Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε ιδιαίτερα βαρύ διεθνές κλίμα, με ζητήματα όπως ο πόλεμος με το Ιράν, το εμπόριο, η τεχνολογία και κυρίως η Ταϊβάν να κυριαρχούν στην ατζέντα.
Το πιο ηχηρό μήνυμα της συνόδου ήρθε από τον Κινέζο πρόεδρο, ο οποίος προειδοποίησε ευθέως την Ουάσιγκτον για τις συνέπειες από έναν «λανθασμένο χειρισμό» του ζητήματος της Ταϊβάν
Σύμφωνα με την κινεζική κρατική τηλεόραση, ο Σι Τζινπίνγκ δήλωσε στον Ντόναλντ Τραμπ:
«Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το σημαντικότερο στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Αν ο χειρισμός του είναι καλός, οι σχέσεις των δύο χωρών θα παραμείνουν συνολικά σταθερές. Όμως αν ο χειρισμός του είναι κακός, οι δύο χώρες θα αντιπαρατεθούν, θα μπορούσαν ακόμη και να εμπλακούν σε σύγκρουση».
Η λέξη που χρησιμοποίησε ο Σι στα μανδαρινικά δεν παραπέμπει απαραίτητα σε στρατιωτική σύρραξη, ωστόσο το μήνυμα θεωρείται ιδιαίτερα αυστηρό απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ταϊβάν αποτέλεσε ένα από τα βασικά σημεία τριβής της συνόδου, καθώς η Κίνα αντιδρά έντονα στην αμερικανική στρατιωτική στήριξη προς το αυτοδιοικούμενο νησί, το οποίο θεωρεί αναπόσπαστο μέρος της κινεζικής επικράτειας.
Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ είχε εγκρίνει τον Δεκέμβριο πακέτο εξοπλισμών ύψους 11 δισ. δολαρίων προς την Ταϊβάν, χωρίς πάντως να έχει ακόμη προχωρήσει η παράδοσή του.
Ο αυστηρός τόνος του Σι ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τον Τραμπ, ο οποίος άνοιξε τη συνάντηση με επαίνους προς τον Κινέζο ηγέτη, δηλώνοντας πως «είναι τιμή μου να είμαι φίλος σου».
Η εικόνα αυτή ανέδειξε το πόσο μεγάλες παραμένουν οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές σε ζητήματα όπως ο πόλεμος με το Ιράν, οι εμπορικές διαμάχες και οι αμερικανικές σχέσεις με την Ταϊβάν, ενώ ενίσχυσε την αίσθηση ότι οι πολυσυζητημένες επαφές Τραμπ-Σι θα έχουν περισσότερο χαρακτήρα συμβολισμού και εντυπωσιασμού παρά ουσιαστικών συμφωνιών.
Η συνάντηση Τραμπ και Σι Τζι Πίνγκ, πραγματοποιείται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για τη διεθνή πολιτική και οικονομία, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η κρίση με το Ιράν, η Ταϊβάν, η τεχνητή νοημοσύνη και οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας δημιουργούν ένα εκρηκτικό γεωπολιτικό σκηνικό.
Σύμφωνα με τον Guardian, πέντε είναι τα βασικά ζητήματα που αναμένεται να κυριαρχήσουν στις συνομιλίες των δύο ηγετών.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θεωρείται το κορυφαίο θέμα της ατζέντας, καθώς ΗΠΑ και Κίνα εμφανίζονται να βρίσκονται σε αντίθετες γεωπολιτικές θέσεις. Οι ΗΠΑ, σε συνεργασία με το Ισραήλ, εξαπέλυσαν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη απειλεί τη διεθνή ασφάλεια. Από την άλλη πλευρά, το Πεκίνο διατηρεί στενές οικονομικές και στρατηγικές σχέσεις με το Ιράν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ αναμένεται να ζητήσει από τον Σι Τζινπίνγκ να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη ώστε να προχωρήσουν ειρηνευτικές συνομιλίες και να επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνά σημαντικό μέρος της παγκόσμιας πετρελαϊκής παραγωγής.
Η Κίνα επιθυμεί επίσης την αποκλιμάκωση της κρίσης, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή αναταραχή θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τις εξαγωγές και την παγκόσμια οικονομία.
Η Ταϊβάν παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα σημεία έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας
Το Πεκίνο αναμένεται να πιέσει την Ουάσιγκτον σχετικά με τη στρατιωτική στήριξη που παρέχει στο νησί, το οποίο η Κίνα θεωρεί αποσχισμένη επαρχία της.
Ο Τραμπ έχει ήδη εγκρίνει εξοπλιστικό πακέτο ύψους 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ταϊβάν, τη μεγαλύτερη συμφωνία όπλων που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ για το νησί, αν και οι αποστολές δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει.
Η κινεζική πλευρά φέρεται να επιδιώκει αλλαγές ακόμη και στη διατύπωση της αμερικανικής πολιτικής για την Ταϊβάν, ζητώντας πιο σαφή αντίθεση των ΗΠΑ απέναντι στην ανεξαρτησία του νησιού.
Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται σε ακόμη ένα μέτωπο σύγκρουσης ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις
Η Ουάσιγκτον κατηγορεί το Πεκίνο για μαζική κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας από αμερικανικά εργαστήρια AI, κατηγορίες που η Κίνα απορρίπτει κατηγορηματικά. Την ίδια στιγμή, η κινεζική κυβέρνηση εμφανίζεται δυσαρεστημένη από τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι ΗΠΑ στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ και επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα σε σχέση με την NVIDIA.
Αναλυτές εκτιμούν ότι Τραμπ και Σι ενδέχεται να εξετάσουν κοινές κατευθυντήριες γραμμές για την ασφαλή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, ειδικά σε στρατιωτικές εφαρμογές.
Οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες
Ο Τραμπ είχε επιβάλει δασμούς που ξεπερνούσαν το 140% σε κινεζικά προϊόντα, ωστόσο η Κίνα αντέδρασε περιορίζοντας τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και μαγνητών προς τις ΗΠΑ — κρίσιμων υλικών για την αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία.
Το Πεκίνο αναμένεται να ανακοινώσει νέες αγορές αμερικανικών αεροσκαφών Boeing, καθώς και συμφωνίες στον αγροτικό και ενεργειακό τομέα. Παράλληλα, η κινεζική πλευρά πιέζει για χαλάρωση των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών.
Ένα ακόμη κρίσιμο θέμα για τον Τραμπ είναι η διακίνηση φεντανύλης προς τις ΗΠΑ
Η Ουάσιγκτον κατηγορεί κινεζικές επιχειρήσεις ότι προμηθεύουν χημικές ουσίες σε μεξικανικά καρτέλ ναρκωτικών, τα οποία χρησιμοποιούν τα υλικά για την παρασκευή φεντανύλης.
Το ζήτημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για τη βάση του κινήματος MAGA («Make America Great Again»), με τον Τραμπ να επιδιώκει να εμφανιστεί σκληρός απέναντι στην Κίνα. Από την πλευρά του, το Πεκίνο ζητά να αφαιρεθεί από τη λίστα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ με τις χώρες που συνδέονται με παράνομη διακίνηση ναρκωτικών, η οποία αναμένεται να επικαιροποιηθεί τον Σεπτέμβριο.
Η συνάντηση Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ θεωρείται κομβικής σημασίας όχι μόνο για τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, αλλά και για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας και ασφάλειας. Οι εξελίξεις στο Πεκίνο αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τις αγορές, τη γεωπολιτική ισορροπία και τις διεθνείς σχέσεις τους επόμενους μήνες.
