Νέες διαδηλώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη σε χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, καθώς νέοι και άλλοι πολίτες εκφράζουν την έντονη δυσαρέσκειά τους για την κατάσταση στην εκπαίδευση και την αυξανόμενη ακρίβεια.
Οι κινητοποιήσεις συνδέονται με μια σειρά προβλημάτων, από τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και τις κακές συνθήκες στα σχολεία έως την εκτόξευση των στεγαστικών δαπανών και την αύξηση των τιμών των καυσίμων.
Στη Γαλλία, μαθητές λυκείων έχουν συγκρουστεί με την αστυνομία κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων που σε αρκετές περιπτώσεις εξελίχθηκαν σε βίαια επεισόδια
Οι διαμαρτυρίες αφορούν τις πολλές ώρες μαθημάτων, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, τις εγκαταστάσεις σχολείων που βρίσκονται σε κακή κατάσταση, αλλά και το αδιαφανές σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Μάλιστα, οι μαθητές χάνουν συστηματικά ακόμη και μήνες διδασκαλίας, καθώς οι απουσίες εκπαιδευτικών δεν καλύπτονται από αντικαταστάτες.
Στις μαθητικές πορείες προστέθηκαν στη συνέχεια και άλλοι διαδηλωτές, οι οποίοι διαμαρτύρονται για την αύξηση του κόστους ζωής
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων τους είναι η αντιμετώπιση της ανόδου των τιμών των καυσίμων, μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς που οδήγησαν ουσιαστικά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Τις κινητοποιήσεις στηρίζει και η Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας (CGT), ένα από τα μεγαλύτερα συνδικάτα της Γαλλίας, η οποία ζητά χαμηλότερες τιμές, υψηλότερες συντάξεις και αυξήσεις στους μισθούς.
Οι εξελίξεις σημειώνονται καθώς ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, πλησιάζει στο τέλος της παρουσίας του στο Μέγαρο των Ηλυσίων, έχοντας συμπληρώσει δύο προεδρικές θητείες.
Στην Ισπανία, ακτιβιστές βγήκαν στους δρόμους τον Σεπτέμβριο, διαμαρτυρόμενοι για τις υψηλές τιμές των κατοικιών
Αφορμή αποτέλεσε η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της, αφού ένα επενδυτικό ταμείο αύξησε το ενοίκιό της κατά 230%. Η ΜαριΚάρμεν Αμπασκάλ πέθανε δύο εβδομάδες αργότερα, αφού είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο.
Οι διαδηλωτές ζητούν μείωση των ενοικίων, τερματισμό των εξώσεων και απαγόρευση της αγοράς ακινήτων από επενδυτικά ταμεία. Αντίστοιχες διεκδικήσεις διατυπώθηκαν το Σάββατο και στην Πορτογαλία, όπου εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο κέντρο της Λισαβόνας.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία αυξήθηκαν κατά 124% από το 2015 έως το 2024, με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η στεγαστική κρίση και η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του ο Guardian η οικονομική πίεση στα νοικοκυριά αποτέλεσε επίσης βασικό θέμα των διαδηλώσεων στο Μιλάνο
Η πορεία του Σαββάτου ξεκίνησε ειρηνικά, ωστόσο κατέληξε σε επεισόδια, όταν κουκουλοφόροι πέταξαν πέτρες, κυβόλιθους και άλλα αντικείμενα εναντίον των αστυνομικών δυνάμεων καταστολής ταραχών. Παράλληλα, έβαλαν φωτιά σε οδοφράγματα που είχαν κατασκευαστεί από τραπέζια μπαρ.
Την ίδια ώρα, στην Αλβανία, οι διαδηλώσεις κατά του πρωθυπουργού Έντι Ράμα εισήλθαν την Κυριακή στην έκτη ημέρα τους. Οι διαδηλωτές δηλώνουν δυσαρεστημένοι με την αντιλαμβανόμενη διαφθορά, την έλλειψη θέσεων εργασίας και το χαμηλό επίπεδο της εκπαίδευσης.
Στη Γαλλία, οι κινητοποιήσεις για την εκπαίδευση άρχισαν στα τέλη Σεπτεμβρίου, μία εβδομάδα μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Έκτοτε, η έντασή τους αυξήθηκε, με τις διαδηλώσεις να κορυφώνονται το Σάββατο.
Η ίδια ημέρα σηματοδότησε και την έναρξη των κινητοποιήσεων για το κόστος ζωής στην Ιταλία, την Πορτογαλία και το Βέλγιο. Στην Αλβανία, αντίθετα, οι διαδηλώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη από το καλοκαίρι και πυροδοτήθηκαν από ένα πολυτελές παραθαλάσσιο αναπτυξιακό έργο, το οποίο υποστηρίζεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ.
Στη Γαλλία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει επιπλέον 3.000 αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις προσωπικού
Παράλληλα, δεσμεύτηκε να συμπεριλάβει τους μαθητές στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τα σχολεία. Επιπλέον, απέσυρε τα σχέδια για την αύξηση ορισμένων πανεπιστημιακών τελών εγγραφής, τα οποία είχε ανακοινώσει για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.
Οι διαδηλώσεις για τις τιμές των καυσίμων στα μέσα Σεπτεμβρίου είχαν επίσης ως αποτέλεσμα την ανακοίνωση από το Μέγαρο των Ηλυσίων ότι η κυβέρνηση θα αυξήσει τις επιδοτήσεις στη βενζίνη για ορισμένους κλάδους της οικονομίας.
Στην Ισπανία, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επιχείρησε να προωθήσει έκτακτη νομοθεσία για τη στέγαση, με στόχο την προστασία των ενοικιαστών στην αγορά μισθώσεων. Ωστόσο, το νομοσχέδιο απορρίφθηκε στο Κογκρέσο από τα δεξιά και τα ακροδεξιά κόμματα.
Μετά την εξέλιξη αυτή, ο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, εξηγώντας στους πολίτες ότι χρειάζεται μια «ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία» προκειμένου να προχωρήσει σε νέες μεταρρυθμίσεις.
Η Γαλλία αναμένεται να προσέλθει στις κάλπες τον Απρίλιο του 2027, σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικές αντιδράσεις και τα ζητήματα της καθημερινότητας παραμένουν στο προσκήνιο
Στην Ισπανία, οι διαδηλώσεις ενδέχεται να τερματιστούν πριν από τις εκλογές, εφόσον η κυβέρνηση καταφέρει να εξασφαλίσει την έγκριση τουλάχιστον ορισμένων στεγαστικών διαταγμάτων από τη μόνιμη επιτροπή του Κογκρέσου. Πρόκειται για ειδικό όργανο που λειτουργεί όταν το κοινοβούλιο δεν βρίσκεται σε συνεδρίαση.
Τόσο οι Σοσιαλιστές του Σάντσεθ όσο και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα έχουν δεσμευτεί ότι, εφόσον επικρατήσουν στις εκλογές του επόμενου μήνα, θα προχωρήσουν στην κατασκευή περισσότερων κατοικιών και θα δώσουν προτεραιότητα στο ζήτημα της στέγασης.
