Στο επίκεντρο γεωπολιτικής αναταραχής βρίσκεται η Γροιλανδία, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιμένει ότι επιθυμεί να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού, δηλώνοντας ότι αυτό θα γίνει «με κάθε κόστος».
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει αποκλείσει ούτε τη χρήση βίας, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στη Δανία όσο και στη Γροιλανδία. Στον απόηχο των κρίση που, σύμφωνα με προειδοποίηση της πρωθυπουργού της Δανίας, θα μπορούσε ακόμη και να απειλήσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ.
Oι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας, πρόκειται να συναντηθούν σήμερα Τετάρτη με τον αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς, και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Σήμερα Τετάρτη, στην Ουάσιγκτον, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς συναντάται με τον υπουργό Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λέκε Ράσμουσεν και την υπουργό Εξωτερικών της Γροιλανδίας Βίβιαν Μότσφελντ, σε μια συνάντηση που θεωρείται καθοριστική για το μέλλον των σχέσεων γύρω από το ημιαυτόνομο αυτό έδαφος του βασιλείου της Δανίας.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε κλίμα αυξημένης έντασης, καθώς οι δηλώσεις Τραμπ έχουν προκαλέσει ανησυχία για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον έναντι ενός συμμάχου στο ΝΑΤΟ.
Κάτοικοι της Νουούκ δηλώνουν ξεκάθαρα ότι η Γροιλανδία «δεν είναι προς πώληση». Η 22χρονη φοιτήτρια Τούτα Μίκαελσεν δήλωσε στο Associated Press ότι ελπίζει οι Αμερικανοί αξιωματούχοι «να καταλάβουν το μήνυμα και να κάνουν πίσω».
Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ξεκαθάρισε σε συνέντευξη Τύπου ότι η χώρα του παραμένει προσανατολισμένη στη Δανία και στη Δύση: «Αν πρέπει να επιλέξουμε σήμερα ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Δανία, επιλέγουμε τη Δανία. Επιλέγουμε το ΝΑΤΟ. Επιλέγουμε το Βασίλειο της Δανίας. Επιλέγουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Σε δηλώσεις του που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε με απαξιωτικό τρόπο τη στάση της γροιλανδικής ηγεσίας. Όταν δημοσιογράφος του ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας δήλωσε σήμερα πως «προτιμούμε να παραμείνουμε με τη Δανία», ο Τραμπ απάντησε: «Ποιος το είπε αυτό;».
Στην απάντηση ότι πρόκειται για τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε: «Λοιπόν, αυτό είναι δικό του πρόβλημα. Διαφωνώ μαζί του. Δεν ξέρω ποιος είναι. Δεν ξέρω τίποτα γι’ αυτόν. Αλλά αυτό θα είναι μεγάλο πρόβλημα γι’ αυτόν».
Η Γροιλανδία θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς η κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των πάγων ανοίγουν νέες θαλάσσιες εμπορικές οδούς προς την Ασία, αλλά και δυνατότητες εκμετάλλευσης κρίσιμων ορυκτών, απαραίτητων για την τεχνολογία.
Τρία από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα της Γροιλανδίας βρίσκονται στη νότια επαρχία Γκάρνταρ.
Οι εταιρείες που επιθυμούν να δημιουργήσουν ορυχεία για την εξόρυξη σπάνιων γαιών είναι η Critical Metals Corp, που έχει αγοράσει το κοίτασμα Τανμπρίζ, η Energy Transition Minerals, το έργο της οποίας στο Κουανερσούιτ έχει μπλοκαριστεί λόγω νομικών διαφορών, και η Neo Performance Materials.
Οι σπάνιες γαίες είναι απαραίτητες για τους μόνιμους μαγνήτες που είναι κρίσιμης σημασία για τη λειτουργία των ηλεκτροκίνητων οχημάτων.
Γραφίτης
Υπάρχουν αναφορές για κοιτάσματα γραφίτη και γραφιτικού σχιστόλιθου σε πολλές περιοχές του νησιού.
Ο φυσικός γραφίτης χρησιμοποιείται κυρίως σε μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων και στην παραγωγή χάλυβα.
Χαλκός
Σύμφωνα με την Αρχή Ορυκτών Πόρων, το ενδιαφέρον για τα περισσότερα κοιτάσματα χαλκού είναι περιορισμένο μέχρι στιγμής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιοχές που είναι ανεξερεύνητες στο βορειοανατολικό και κεντροανατολικό τμήμα της Γροιλανδίας, όπως αναφέρει η Αρχή.
Η εταιρεία 80 Mile επιδιώκει να αναπτύξει το κοίτασμα Ντίσκο – Νουουσουάκ, το οποίο περιέχει χαλκό, νικέλιο, πλατίνα και κοβάλτιο.
Νικέλιο
Τα ίχνη συσσώρευσης νικελίου είναι πολυάριθμα, σύμφωνα με την Αρχή Ορυκτών Πόρων. Η μεγάλη μεταλλευτική εταιρεία Anglo American έλαβε άδεια εξερεύνησης στη δυτική Γροιλανδία το 2019 και αναζητά, μεταξύ άλλων, κοιτάσματα νικελίου.
Ψευδάργυρος
Ο ψευδάργυρος εντοπίζεται κυρίως στον βορρά, σε μια περιοχή που εκτείνεται σε περισσότερα από 2.500 χιλιόμετρα (1.550 μίλια).
Εταιρείες έχουν επιχειρήσει να αναπτύξουν το έργο ψευδαργύρου και μολύβδου στο Σιτρόνεν Φιόρδ, το οποίο είχε παρουσιαστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα ψευδαργύρου στον κόσμο.
Χρυσός
Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη προοπτική για τον εντοπισμό χρυσού βρίσκονται γύρω από τον φιόρδ Σερμιλιγκααρσούκ στο νότιο τμήμα της χώρας.
Η Amaroq Minerals άνοιξε πέρυσι ένα χρυσωρυχείο στο όρος Νάλουνακ.
Διαμάντια
Αν και τα περισσότερα μικρά διαμάντια και οι μεγαλύτερες πέτρες εντοπίζονται στο δυτικό τμήμα του νησιού, η παρουσία τους σε άλλες περιοχές ενδέχεται να είναι επίσης σημαντική.
Σιδηρομετάλλευμα
Κοιτάσματα εντοπίζονται σε πολλές περιοχές της δυτικής Γροιλανδίας.
Τιτάνιο και βανάδιο
Τα γνωστά κοιτάσματα τιτανίου και βανάδιου βρίσκονται στο νοτιοδυτικό, ανατολικό και νότιο τμήμα της Γροιλανδίας.
Το τιτάνιο χρησιμοποιείται για εμπορικούς, ιατρικούς και βιομηχανικούς σκοπούς, ενώ το βανάδιο χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή ειδικών κραμάτων χάλυβα. Η πιο σημαντική βιομηχανική ένωση βανάδιου, το πεντοξείδιο του βανάδιου, χρησιμοποιείται ως καταλύτης για την παραγωγή θειικού οξέος.
Βολφράμιο
Το βολφράμιο, που χρησιμοποιείται σε πολλές βιομηχανικές εφαρμογές, εντοπίζεται κυρίως στο κεντροανατολικό και βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, με κοιτάσματα επίσης στον νότο και στα δυτικά.
Ουράνιο
Το 2021 το τότε κυβερνών κόμμα Inuit Ataqatigiit απαγόρευσε την εξόρυξη ουρανίου, ουσιαστικά σταματώντας την ανάπτυξη του ορυχείου Κουανερσούιτ το οποίο παράγει ουράνιο ως παραπροϊόν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας θα ενίσχυε την ασφάλεια των ΗΠΑ, επικαλούμενος απειλές από ρωσικά και κινεζικά πλοία. Ωστόσο, τόσο ειδικοί όσο και κάτοικοι του νησιού αμφισβητούν αυτούς τους ισχυρισμούς.
«Ο μόνος Κινέζος που βλέπω είναι στο φαστ φουντ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο μηχανικός θέρμανσης Λαρς Βίντνερ, προσθέτοντας ότι δεν έχει δει ποτέ ρωσικά ή κινεζικά πλοία, παρότι ταξιδεύει συχνά με σκάφος.
Η Δανία έχει ήδη δηλώσει ότι οι ΗΠΑ, οι οποίες διαθέτουν στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, μπορούν να ενισχύσουν τις βάσεις τους χωρίς αλλαγή καθεστώτος. Για τον λόγο αυτό, πολλοί εκτιμούν ότι τα επιχειρήματα περί ασφάλειας αποτελούν πρόσχημα για οικονομικά συμφέροντα που σχετίζονται με τους φυσικούς πόρους του νησιού.
Ο Χανς Νόργκααρντ, φίλος του Βίντνερ, ανέφερε μάλιστα ότι κατέθεσε καταγγελία στην αστυνομία της Νουούκ για την «επιθετική συμπεριφορά» του Τραμπ, λέγοντας ότι οι δηλώσεις του απειλούν τόσο τη Γροιλανδία όσο και το ΝΑΤΟ.
Ενόψει της σημερινής συνάντησης, η υπουργός Επιχειρήσεων και Ορυκτών Πόρων της Γροιλανδίας, Ναάγια Νάθανιελσεν, χαρακτήρισε «αδιανόητο» το γεγονός ότι συζητείται η κατάληψη εδάφους ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ και κάλεσε την αμερικανική κυβέρνηση να ακούσει τη φωνή των κατοίκων του νησιού.
Η έκβαση της σημερινής συνάντησης αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Δανίας, αλλά και τη συνοχή της ατλαντικής συμμαχίας στην Αρκτική.
