Μετά το τουρκολιβυκό μνημόνιο, η Άγκυρα προχωρά στο δεύτερο βήμα και μπαίνει ως εγγυητής στην ενοποίηση της Λιβύης καθώς και το ανατολικό τμήμα της, που διοικεί ο Χ.Χάφταρ με τους γιούς του, θα υπογράψει συμφωνία με την την κυβέρνηση της Τρίπολης, που ελέγχει την φιλοτουρκική δυτική Λιβύη, στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με το λιβυκό Fawasel Media, αύριο ο υποδιοικητής της «Γενικής Διοίκησης» της Ανατολικής Λιβύης, Σαντάμ Χαφτάρ, και ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας της κυβέρνησης της Τρίπολης, Αμπντελσαλάμ αλ-Ζούμπι, θα βρεθούν στην Άγκυρα, κατόπιν πρόσκλησης της τουρκικής κυβέρνησης για να υπογράψουν εθνική συμφωνία ασφαλείας.
Η Άγκυρα πλέον αναλαμβάνει επικυρίαρχος ενός κράτους πλούσιου σε πετρέλαιο, χρήματα και βάσεις! Όποιος ελέγχει την Κυρηναϊκή κι έχει ισχυρό Ναυτικό, όπως η Τουρκία, ελέγχει την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο νέος πρόεδρος της Βουλής, Σαλέχ Αμπντ Αλ Ναμπί, θα επισκεφθεί την πρωτεύουσα, Τρίπολη, την επόμενη Τρίτη, συνοδευόμενος από αντιπροσωπεία του Κοινοβουλίου.
Η επίσκεψη θα διαρκέσει τρεις ημέρες και, κατά τη διάρκειά της, θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, Αμπντελχαμίντ Ντμπέιμπα ενώ προεξοφλημένη είναι πλέον η συγκατάθεση και του Χαλίφα Χάφταρ.
Εν μέσω των διεθνών αντιδράσεων, η Τουρκία υπεραμύνθηκε της νομιμότητας του μνημονίου. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, αντιναύαρχος Ζεκί Ακτούρ, υποστήριξε ότι η οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας εμπίπτει στα κυριαρχικά δικαιώματα των αντίστοιχων παράκτιων κρατών και ότι η νομική ισχύς του μνημονίου δεν μπορεί να ακυρωθεί μέσω μονομερών αξιολογήσεων τρίτων μερών.
Την αντίθεσή τους στις κινήσεις του λιβυκού κοινοβουλίου εξέφρασαν, επίσης, η Κύπρος, η Γερμανία, η Αίγυπτος και το Ισραήλ, εντείνοντας τη διπλωματική πίεση γύρω από το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την επιτάχυνση των συνομιλιών για την επέκταση της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου συμφώνησαν οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας τους.
Η εξέλιξη έρχεται στον απόηχο της κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο και ενισχύει τη διπλωματική κινητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι δύο υπουργοί απέρριψαν τις αυθαίρετες ενέργειες της λιβυκής Βουλής και υπογράμμισαν την ανάγκη σεβασμού και εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, επιβεβαιώνοντας παράλληλα τη βούλησή τους να προχωρήσουν οι συνομιλίες για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η επανενεργοποίηση της συζήτησης για την επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συμφωνία του 2020 αφορούσε μερική οριοθέτηση και είχε αποτελέσει σημαντική εξέλιξη απέναντι στις διεκδικήσεις που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το ενδεχόμενο επέκτασης της συμφωνίας σε περιοχές ανατολικά του 28ου μεσημβρινού επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που παρέμενε επί χρόνια ευαίσθητο στις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις.
Η Αίγυπτος αντιμετωπίζει τη Λιβύη ως περιοχή ζωτικής στρατηγικής σημασίας και παρακολουθεί στενά τις προσπάθειες της Τουρκίας να ενισχύσει την επιρροή της στη χώρα, ιδίως στην ανατολική Λιβύη. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Νίκου Μελέτη, οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να περιορίζουν τα περιθώρια διατήρησης των ισορροπιών που ακολουθούσε μέχρι σήμερα το Κάιρο, όπως αναφέρει η ΕΡΤ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ενδεχόμενο συνέχισης των διαπραγματεύσεων ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, όπου σταματά η συμφωνία οριοθέτησης του 2020. Μέχρι σήμερα, η αιγυπτιακή πλευρά εμφανιζόταν επιφυλακτική ως προς την εξέταση περιοχών στις οποίες υπάρχουν τουρκικές διεκδικήσεις.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, έχει διαχρονικά υποστηρίξει την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο βάσει της μέσης γραμμής, θέση που θα μπορούσε να επηρεάσει τα ελληνικά συμφέροντα στην περιοχή. Η ενίσχυση, επομένως, της ελληνοαιγυπτιακής συνεργασίας αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Στην κοινή δήλωσή τους, τα κράτη-μέλη επισημαίνουν ότι το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας – Λιβύης είναι άκυρο και ανυπόστατο και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η Ουάσιγκτον κάλεσε την Αθήνα και την Άγκυρα να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διμερούς διαλόγου, δίνοντας έμφαση στη διπλωματική οδό για την αντιμετώπιση των θαλάσσιων διαφορών.
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε στην ΕΡΤ ότι η Ελλάδα και η Τουρκία είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τις ενθαρρύνουν να διεξάγουν διμερείς συνομιλίες για την αντιμετώπιση των σημείων διαφωνίας τους.
Η αμερικανική τοποθέτηση εστιάζει στην ανάγκη διαλόγου μεταξύ των δύο συμμάχων, χωρίς να συνιστά ρητή τοποθέτηση επί της νομικής ισχύος του τουρκολιβυκού μνημονίου.
