Την προσδοκία του να δει τον Αδριανό Γολέμη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με την ελληνική σημαία εξέφρασε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα στο υπουργείο, με αντικείμενο την προετοιμασία της ελληνικής συμμετοχής σε επανδρωμένη διαστημική αποστολή και την ανάπτυξη της εθνικής διαστημικής στρατηγικής.
«Ανυπομονώ να δω τον Αδριανό με την ελληνική σημαία στο στήθος, στον Διαστημικό Σταθμό», δήλωσε ο κ. Παπαστεργίου, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική παρουσία στο Διάστημα συνδέεται με την ανάπτυξη υποδομών, την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και τη δημιουργία νέων δυνατοτήτων για την εγχώρια τεχνολογική βιομηχανία.
Η αποστολή προγραμματίζεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2027, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί η ακριβής ημερομηνία εκτόξευσης.
Η μετάβαση στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αναμένεται να πραγματοποιηθεί από τη Φλόριντα, με διαστημικό σκάφος Dragon της SpaceX, ενώ η παραμονή του Έλληνα συμμετέχοντα εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου δύο έως τρεις εβδομάδες.
«Η Ελλάδα σήμερα αρχίζει και αποκτά υποδομές πολύ σημαντικές για όλες τις χώρες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαστεργίου, συνδέοντας την αποστολή με τη συνολικότερη προσπάθεια της χώρας να ενισχύσει τη θέση της στον διαστημικό τομέα.
Ο Αδριανός Γολέμης και η προετοιμασία της αποστολής
Ο Αδριανός Γολέμης είναι γιατρός με περίπου οκταετή εμπειρία στην υποστήριξη αστροναυτών στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA).
Έχει εργαστεί στον τομέα της ιατρικής υποστήριξης διαστημικών αποστολών και γνωρίζει τις απαιτήσεις που συνεπάγεται η προετοιμασία και η παραμονή σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
Στην εμπειρία του περιλαμβάνεται επίσης η παραμονή του για έναν χρόνο στην Ανταρκτική, σε συνθήκες απομόνωσης και περιορισμένης πρόσβασης σε υποδομές.
Η προετοιμασία για τη διαστημική αποστολή περιλαμβάνει εκπαίδευση στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και την εξοικείωση με τις διαδικασίες που απαιτούνται για την ασφαλή εκτέλεση της πτήσης και των επιστημονικών δραστηριοτήτων.
Στο πλήρωμα αναμένεται να συμμετάσχουν και άλλοι Ευρωπαίοι αστροναύτες, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί για την αποστολή.
Σε αναζήτηση ονόματος για την ελληνική αποστολή
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της ελληνικής διαστημικής αποστολής, εξετάζεται και το ζήτημα της ονομασίας της, ώστε να αποκτήσει μια διακριτή ταυτότητα που θα συνδέεται με την ελληνική συμμετοχή στο Διάστημα.
Η επιλογή του ονόματος αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο της προσπάθειας να αποκτήσει η αποστολή ευρύτερη απήχηση στην ελληνική κοινωνία.
Τα 40 πειράματα και οι επιστημονικές προτάσεις
Σημαντικό μέρος της ελληνικής συμμετοχής αφορά το επιστημονικό έργο που σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας έχουν προταθεί 40 πειράματα, τα οποία καλύπτουν διαφορετικά πεδία της έρευνας και των τεχνολογικών εφαρμογών.
Οι θεματικές περιλαμβάνουν τη φυσιολογία, τη βιολογία και τη χημεία, τη συμπεριφορά των υλικών σε συνθήκες μικροβαρύτητας, καθώς και δοκιμές τεχνολογιών και συστημάτων επικοινωνίας. Η τελική επιλογή των πειραμάτων που θα πραγματοποιηθούν εξαρτάται από την επιστημονική αξιολόγηση, τις τεχνικές απαιτήσεις και τις εγκρίσεις που απαιτούνται για δραστηριότητες στον Διαστημικό Σταθμό.
Η έρευνα σε συνθήκες μικροβαρύτητας μπορεί να προσφέρει δεδομένα που δεν είναι εύκολο να παραχθούν στη Γη, δημιουργώντας δυνατότητες για νέες μελέτες και τεχνολογικές εφαρμογές. Η συμμετοχή ελληνικών ερευνητικών ομάδων μπορεί, παράλληλα, να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων.
Η προετοιμασία της αποστολής αφορά και πρακτικές πτυχές της ζωής στο Διάστημα. Μεταξύ άλλων, έχουν δοκιμαστεί περίπου 200 είδη τροφίμων για την επιλογή των γευμάτων που θα μπορούσαν να καταναλωθούν κατά τη διάρκεια της παραμονής στον Διαστημικό Σταθμό.
Η εθνική διαστημική στρατηγική έως το 2035
Η ελληνική συμμετοχή στην αποστολή εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την ανάπτυξη της διαστημικής δραστηριότητας της χώρας, με ορίζοντα το 2035. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια έχει το πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0, προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιείται σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Οι δορυφορικές υποδομές μπορούν να αξιοποιηθούν σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, από την πολιτική προστασία και την παρακολούθηση φυσικών καταστροφών έως την επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών, τη γεωργία ακριβείας και τις ασφαλείς επικοινωνίες. Παράλληλα, τα σχετικά συστήματα μπορούν να υποστηρίξουν ανάγκες που αφορούν την ασφάλεια και την άμυνα.
Η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα, καθώς τα δορυφορικά δεδομένα μπορούν να συμβάλουν στην έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων, στην αποτελεσματικότερη διαχείριση κρίσεων και στη βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Ο κ. Παπαστεργίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να ενισχυθεί η εγχώρια παραγωγική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, στόχος είναι τουλάχιστον το 50% της παραγωγής που συνδέεται με το πρόγραμμα να πραγματοποιείται στην Ελλάδα, ενισχύοντας την εγχώρια τεχνογνωσία και δημιουργώντας νέες δυνατότητες για επιχειρήσεις και εξειδικευμένο προσωπικό.
Οι επενδύσεις των Open Cosmos και ICEYE
Στο πλαίσιο της ανάπτυξης του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος, αναφορά έγινε στις παραγωγικές εγκαταστάσεις που έχουν ανακοινώσει ότι αναπτύσσουν στην Ελλάδα οι εταιρείες Open Cosmos και ICEYE.
Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η προβλεπόμενη δυναμικότητα παραγωγής ανέρχεται σε έως 400 δορυφόρους ετησίως για την Open Cosmos και έως 150 για την ICEYE. Οι αριθμοί αφορούν τη σχεδιαζόμενη παραγωγική δυνατότητα και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως επιβεβαιωμένη ετήσια παραγωγή από την έναρξη λειτουργίας των εγκαταστάσεων.
Η δημιουργία παραγωγικών υποδομών μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνείς αλυσίδες παραγωγής, να υποστηρίξει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και να διευρύνει τις προοπτικές απασχόλησης σε έναν τομέα υψηλής τεχνολογίας.
Το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να μην περιορίζεται στην αξιοποίηση δορυφορικών υπηρεσιών, αλλά να αναπτύσσει σταδιακά τις δικές της δυνατότητες στον σχεδιασμό, την κατασκευή και την αξιοποίηση διαστημικών συστημάτων.
Εκπαιδευτικές δράσεις από τον Διαστημικό Σταθμό
Η αποστολή έχει και εκπαιδευτική διάσταση. Μεταξύ των δράσεων που εξετάζονται είναι η δυνατότητα επικοινωνίας του Αδριανού Γολέμη με ελληνικά σχολεία μέσω ερασιτεχνικού ασυρμάτου από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η υλοποίηση μιας τέτοιας επικοινωνίας προϋποθέτει τις απαραίτητες εγκρίσεις και την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Παράλληλα, εξετάζεται η πραγματοποίηση εκπαιδευτικού πειράματος με τη συμμετοχή μαθητών. Στόχος είναι να δοθεί στους νέους η δυνατότητα να γνωρίσουν στην πράξη τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται και υλοποιείται ένα επιστημονικό πείραμα σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Η επαφή με μια επανδρωμένη διαστημική αποστολή μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για την ενασχόληση των μαθητών με τις επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά, συνδέοντας την εθνική διαστημική στρατηγική με την εκπαίδευση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
