Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 -

Μπορούν οι ερευνητές να επαναφέρουν το εξαφανισμένο πτηνό Ντόντο;



Ένα σημαντικό βήμα προς την πιθανή αναβίωση του ντόντο, του πτηνού που εξαφανίστηκε πριν από αιώνες, υποστηρίζουν ότι έκαναν επιστήμονες στις ΗΠΑ, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη. Ερευνητές της βιοτεχνολογικής εταιρείας Colossal Biosciences εντόπισαν χιλιάδες γενετικά στοιχεία που συνδέονται με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του πτηνού, δημιουργώντας έναν «οδικό χάρτη» για πιθανή αναπαραγωγή ορισμένων από αυτά.

Σύμφωνα με την εταιρεία, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης εντόπισε περισσότερα από 2.300 τμήματα ρυθμιστικού DNA που σχετίζονται με χαρακτηριστικά του κρανίου και του ράμφους του ντόντο. Στόχος είναι να εξεταστεί αν τα συγκεκριμένα γενετικά στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αναδημιουργία ορισμένων από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του εξαφανισμένου πτηνού, με βάση το γενετικό υλικό του πλησιέστερου εν ζωή συγγενή του, του περιστεριού Νικόμπαρ.

Ο διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της Colossal, Μπεν Λαμ, δήλωσε ότι η επαναφορά εξαφανισμένων ειδών δεν αποτελεί μόνο βιολογική, αλλά και υπολογιστική πρόκληση. Όπως εξήγησε, επειδή έχουν διασωθεί ελάχιστα γονιδιώματα ντόντο, οι επιστήμονες δεν μπορούν να βασιστούν στις ίδιες συγκρίσεις που είναι διαθέσιμες για πολλά σημερινά είδη.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, με την ονομασία GenoMorph, για να αναλύσουν γενετικές πληροφορίες από ζωντανά είδη πουλιών και να τις συνδυάσουν με λεπτομερείς μετρήσεις του κρανίου και του ράμφους τους.

Δημιούργησαν έναν χάρτη ρυθμιστικού DNA των πτηνών, αξιοποιώντας εκατοντάδες δείγματα από κοτόπουλα, ορτύκια, πάπιες και περιστέρια σε διαφορετικά στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης. Στη συνέχεια, συνδύασαν τα δεδομένα με γενετικές πληροφορίες και σαρώσεις από περισσότερα από 70 είδη πτηνών, μεταξύ των οποίων και το περιστέρι Νικόμπαρ.

Dodo

 

Το σύστημα εντόπισε 653 πιθανά ρυθμιστικά στοιχεία που σχετίζονται με το μέγεθος του ράμφους και άλλα 1.698 που συνδέονται με το πάχος και το πλάτος του. Το ρυθμιστικό DNA διαφέρει από τα γονίδια που περιέχουν τις βασικές οδηγίες για την ανάπτυξη ενός οργανισμού. Λειτουργεί περισσότερο σαν ένα σύνολο διακοπτών που ελέγχουν πότε και σε ποιο σημείο ενεργοποιούνται συγκεκριμένες γενετικές οδηγίες κατά την ανάπτυξη.

Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ακόμη πως τα συγκεκριμένα στοιχεία προκαλούν τα χαρακτηριστικά που εξετάζονται. Θα πρέπει πρώτα να δοκιμαστούν πειραματικά και ενδεχομένως να τροποποιηθούν σε ζωντανά πτηνά.

Τα επόμενα βήματα

Η εταιρεία ανακοίνωσε, επίσης, ότι έχει αυξήσει την αποικία περιστεριών Νικόμπαρ που διατηρεί στο Τέξας, η οποία αριθμεί πλέον 36 πτηνά. Παράλληλα, ανέπτυξε ένα νέο σύστημα μεταφοράς γενετικού υλικού σε αναπτυσσόμενα έμβρυα πτηνών, το οποίο μπορεί να εισάγει DNA, RNA και εργαλεία γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR.

Η Colossal θεωρεί ότι οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν τις απαραίτητες τεχνολογικές βάσεις για την προσπάθεια αναδημιουργίας βασικών χαρακτηριστικών του ντόντο. Ωστόσο, η επιστροφή του εξαφανισμένου πτηνού από τους νεκρούς δεν έχει επιτευχθεί και παραμένει ένας μακροπρόθεσμος επιστημονικός στόχος, όπως αναφέρει η βρετανική Daily Mail.