Έπεσαν οι υπογραφές για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου από τον γαλλικό επενδυτικό όμιλο Μeridiam, ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI).
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης υπογράφηκε και τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις εργασίες θαλάσσιων ερευνών βυθού για την υλοποίηση του έργου.
Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου (Great Sea Interconnector) αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων παγκοσμίως, πρωτοπορώντας στην πόντιση καλωδίων σε βάθος έως 3.000 μ. και χρησιμοποιώντας καινοτόμο τεχνολογία σταθμών μετατροπής (High Voltage Direct Current).
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, η είσοδος της Meridiam αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στον ενεργειακό τομέα της Ελλάδας
«Ενώνουμε δυνάμεις σε ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος. Ο GSI βγάζει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και ενδυναμώνει την ενεργειακή ασφάλεια της ανατολικής Μεσογείου και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Η εταιρεία GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το ειδικό εταιρικό όχημα (SPV) για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών
Η συμφωνία με την Meridiam αποτελεί την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού και, σε συνέχεια της επιτυχούς Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύει τη χρηματοδοτική δύναμη πυρός του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για την λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.
Η συμφωνία που υπεγράφη συνιστά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και στον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης του έργου. Παράλληλα, συνοδεύεται από την υπογραφή στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.
Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς. Το επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης. Ουσιαστικά με τη συμφωνία αυτή, ενώνουμε δυνάμεις και θωρακίζουμε την υλοποίηση του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας επενδύει σταθερά στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει την εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής, η οποία λειτουργεί από το 2025. Αυτές τις μέρες προχωράει η ηλέκτριση της διασύνδεσης Σαντορίνης, ενώ μέσα στο 2026 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Μήλου, της Σερίφου και της Φολεγάνδρου. Την ίδια στιγμή, προχωρούν οι διαγωνισμοί για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.
Η συμμετοχή της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, GSI, ενισχύει σημαντικά το έργο, καθώς εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και ισχυρή επενδυτική αξιοπιστία, ενισχύοντας τον στρατηγικό στόχο της εταιρείας: τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των δύο χωρών.
Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων του έργου και να συμβάλει στην μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του από τον τραπεζικό τομέα, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού του σχήματος. Σημειώνεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ.
Ταυτόχρονα με την εξέλιξη αυτή, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ. Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους, ένα σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου. Με τις παραπάνω επενδύσεις και συμφωνίες, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ. Η αρχική μεταφορική του ικανότητα θα είναι 1.000 MW, με δυνατότητα αναβάθμισης στα 2.000 MW. Θα διασυνδέει την Κρήτη με την Κύπρο, μέσω υποβρύχιου καλωδίου 900 χιλιομέτρων.
Πρόκειται για ένα πρότζεκτ που βρίσκεται πολύ ψηλά στην ενεργειακή ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι ενδεικτικό ότι έχει συμπεριληφθεί στις 8 «Ενεργειακές Λεωφόρους» υψηλής προτεραιότητας για την Κομισιόν, οι οποίες θα διαδραματίσουν κομβικό ρόλο στην περαιτέρω ενοποίηση των ευρωπαϊκών ενεργειακών αγορών. Βασικός λόγος είναι πως θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, η οποία είναι το μόνο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν διασυνδέεται με κάποια ή κάποιες από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σημασία που δίνει η ΕΕ στην υλοποίηση του έργου καταδεικνύεται από το γεγονός ότι χρηματοδοτείται με 657 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους, μέσω του Connecting Europe Facility (CEF). Παράλληλα, ο ΑΔΜΗΕ (που ήταν μέχρι τώρα αποκλειστικός μέτοχος του φορέα υλοποίησης) έχει υποβάλει αίτημα δανειοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ, ύψους 1 δισ. ευρώ.
Σε δεύτερη φάση προβλέπεται η κατασκευή του επόμενου και τελικού σκέλους της διασύνδεσης, δηλαδή του τμήματος Κύπρος-Ισραήλ. Μάλιστα, η ωρίμανση του δεύτερου τμήματος απασχόλησε τους υπουργούς Ενέργειας Ελλάδας και Ισραήλ, Σταύρο Παπασταύρου και Eli Cohen, στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες, Τρίτη, 4 Αυγούστου.
Η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην τελετή υπογραφής δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα, αλλά αποτυπώνει τη βούληση της κυβέρνησης να στηρίξει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου σε μια περίοδο κατά την οποία το έργο επιχειρεί να αφήσει πίσω του τις καθυστερήσεις των τελευταίων ετών.
Παράλληλα με τη συμφωνία για τη Meridiam, θα υπογραφεί και η σύμβαση μεταξύ ΑΔΜΗΕ, Great Sea Interconnector και Nexans, η οποία ανοίγει τον δρόμο για την πραγματοποίηση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.
Ο προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ. Η αρχική μεταφορική του ικανότητα θα είναι 1.000 MW, με δυνατότητα αναβάθμισης στα 2.000 MW. Θα διασυνδέει την Κρήτη με την Κύπρο, μέσω υποβρύχιου καλωδίου 900 χιλιομέτρων.
Πρόκειται για ένα πρότζεκτ που βρίσκεται πολύ ψηλά στην ενεργειακή ατζέντα της ΕΕ
Είναι ενδεικτικό ότι έχει συμπεριληφθεί στις 8 «Ενεργειακές Λεωφόρους» υψηλής προτεραιότητας για την Κομισιόν, οι οποίες θα διαδραματίσουν κομβικό ρόλο στην περαιτέρω ενοποίηση των ευρωπαϊκών ενεργειακών αγορών. Βασικός λόγος είναι πως θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, η οποία είναι το μόνο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν διασυνδέεται με κάποια ή κάποιες από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σημασία που δίνει η ΕΕ στην υλοποίηση του έργου καταδεικνύεται από το γεγονός ότι χρηματοδοτείται με 657 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους, μέσω του Connecting Europe Facility (CEF). Παράλληλα ο ΑΔΜΗΕ (που ήταν μέχρι τώρα αποκλειστικός μέτοχος του φορέα υλοποίησης) έχει υποβάλει αίτημα δανειοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ, ύψους 1 δισ. ευρώ.
Σε δεύτερη φάση, προβλέπεται η κατασκευή του επόμενου και τελικού σκέλους της διασύνδεσης, δηλαδή του τμήματος Κύπρος – Ισραήλ. Μάλιστα, η ωρίμανση του δεύτερου τμήματος απασχόλησε τους Υπουργούς Ενέργειας Ελλάδας και Ισραήλ, Σταύρο Παπασταύρου και Eli Cohen, στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν χθες Τρίτη, 4 Αυγούστου.
Η Meridiam είναι γαλλική εταιρεία επενδύσεων και διαχείρισης κεφαλαίων, με εξειδίκευση στην ανάπτυξη, χρηματοδότηση και μακροχρόνια διαχείριση έργων υποδομής
Ιδρύθηκε το 2005 στο Παρίσι και σήμερα δραστηριοποιείται σε ανεπτυγμένες και αναδυόμενες αγορές στην Ευρώπη, στην Αφρική και στην Αμερική, διαχειριζόμενη κεφάλαια άνω των 22 δισ. δολαρίων. Μεταξύ άλλων, είναι ο βασικός επενδυτής στο έργο NeuConnect, την πρώτη ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας.
Η επενδυτική στρατηγική της επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς τομείς: τις κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες, τη βιώσιμη κινητικότητα και τις λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Στο χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνονται έργα όπως νοσοκομεία, σχολεία, δικαστικά μέγαρα, δίκτυα οπτικών ινών, δρόμοι, σιδηρόδρομοι, λιμάνια, αεροδρόμια, τραμ και υποδομές ηλεκτροκίνησης. Παράλληλα, επενδύει σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως ηλιακή και υδροηλεκτρική ενέργεια, βιομάζα και βιοαέριο, καθώς και σε τεχνολογίες που περιορίζουν την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Η Meridiam είναι πιστοποιημένη ως B Corp, γεγονός που σημαίνει ότι έχει ενσωματώσει στη λειτουργία της δεσμεύσεις κοινωνικής και περιβαλλοντικής υπευθυνότητας αντίστοιχες με τους οικονομικούς της στόχους. Η εταιρεία συνδέει τις επενδύσεις της με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, επιδιώκοντας μακροχρόνιο θετικό αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνες.
Το ενδιαφέρον της Meridiam για την ελληνική αγορά δεν είναι καινούριο, αφού συμμετείχε και στον διαγωνισμό για τη διάθεση ποσοστού 20% της εταιρείας ειδικού σκοπού «Αριάδνη Interconnection» που είναι ο φορέας υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, με το ποσοστό αυτό να καταλήγει τελικά στους Κινέζους της State Grid. Υπενθυμίζεται πως τον Ιούνιο του 2024 είχε υπογραφεί Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και της Meridiam ανοίγοντας τον δρόμο για τη μετοχική συμμετοχή της δεύτερης στον GSI. Επιπλέον, το 2023 συμμετείχε, μαζί με την ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις και την ΑΒΑΞ, στην κοινοπραξία που διεκδίκησε τη νέα σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού.
