Μια Ιταλίδα μητέρα στρέφεται δικαστικά κατά των Meta και TikTok, υποστηρίζοντας ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών συνέβαλαν στην επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης της 12χρονης κόρης της, η οποία αυτοκτόνησε το 2024.
Η υπόθεση εντάσσεται στην πρώτη συλλογική αγωγή στην Ιταλία κατά των δύο πλατφορμών για το πώς επηρεάζουν τους ανήλικους χρήστες, ενώ παράλληλα αυξάνεται ο αριθμός των γονέων που στρέφονται νομικά εναντίον τους, υποστηρίζοντας ότι τα παιδιά τους εκτέθηκαν σε επιβλαβές περιεχόμενο μέσω των social media και ζητώντας αυστηρότερη προστασία στο διαδίκτυο.
Η Ιρένε Ροτζέρο Ούγκες περιέγραψε στο Reuters πώς μέσα σε λίγους μήνες παρακολούθησε την αλλαγή στη συμπεριφορά της κόρης της, Ροσέλα. Όπως υποστηρίζει η οικογένεια, η 12χρονη άρχισε να αναζητά στο διαδίκτυο περιεχόμενο σχετικό με την κατάθλιψη και τη συναισθηματική δυσφορία, με αποτέλεσμα οι αλγόριθμοι των πλατφορμών να της προτείνουν ολοένα και περισσότερο παρόμοιο υλικό.
Μετά τον θάνατό της, οι γονείς απέκτησαν πρόσβαση στις ηλεκτρονικές συσκευές της και διαπίστωσαν ότι χρησιμοποιούσε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πολύ περισσότερο απ’ όσο γνώριζαν. Μεταξύ άλλων, βρήκαν έναν κρυφό λογαριασμό στο Instagram με την ονομασία «Just a dead pers0n», όπου το γράμμα «o» είχε αντικατασταθεί από τον αριθμό μηδέν.
Σύμφωνα με τους γονείς, η Ροσέλα ξεκίνησε να αναζητά σχετικό περιεχόμενο τον Σεπτέμβριο του 2023 και μέσα σε λίγους μήνες η ψυχολογική της κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά. «Κάποια στιγμή ήταν σαν όλο αυτό να απέκτησε δική του ζωή και να επισκίασε τη χαρούμενη και κοινωνική πλευρά του χαρακτήρα της», δήλωσε η μητέρα της.
Η οικογένεια συγκαταλέγεται μεταξύ αρκετών οικογενειών στην Ιταλία που έχουν κινηθεί νομικά κατά των Meta και TikTok, ζητώντας αυστηρότερους περιορισμούς στην πρόσβαση των ανηλίκων στις πλατφόρμες και μεγαλύτερη ενημέρωση για τους πιθανούς κινδύνους.
Οι δύο εταιρείες απορρίπτουν τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι λαμβάνουν μέτρα για την προστασία των ανήλικων χρηστών, αφαιρώντας επιβλαβές περιεχόμενο, περιορίζοντας την έκθεση σε υλικό υψηλού κινδύνου και παρέχοντας εργαλεία γονικού ελέγχου.
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο έλεγχος των ψηφιακών πλατφορμών εντείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Βρετανία ανακοίνωσε πρόσφατα σχέδια για την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 16 ετών, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει την εφαρμογή του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act), πιέζοντας τις πλατφόρμες να λάβουν αποτελεσματικότερα μέτρα προστασίας των ανηλίκων.
Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες αξιοποιούν μηχανισμούς επιβράβευσης που ενισχύουν την παραμονή των χρηστών στις εφαρμογές, δημιουργώντας συμπεριφορές εξάρτησης. Από την άλλη πλευρά, ειδικοί επισημαίνουν ότι η σχέση μεταξύ κοινωνικών δικτύων και ψυχικής υγείας των εφήβων είναι σύνθετη και δεν επιδέχεται απλοϊκές ερμηνείες.
Η Ιρένε Ροτζέρο Ούγκες δηλώνει ότι αποφάσισε να συμμετάσχει στη δικαστική διεκδίκηση ώστε άλλοι γονείς να ενημερωθούν εγκαίρως για κινδύνους που, όπως λέει, η ίδια αντιλήφθηκε όταν ήταν πλέον αργά. «Υποτιμήσαμε ορισμένους κινδύνους που δεν γνωρίζαμε ότι υπήρχαν. Άλλοι γονείς, όμως, μπορούν ακόμη να δράσουν», ανέφερε, σύμφωνα με το Reuters.
