Πρόστιμο έως και 700 ευρώ αντιμετωπίζουν οι οδηγοί που κυκλοφορούν χωρίς να διαθέτουν την κατάλληλη κατηγορία διπλώματος για το όχημά τους, ενώ οι κυρώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος.
Η κατοχή διπλώματος δεν σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να οδηγήσει οποιοδήποτε αυτοκίνητο ή μοτοσικλέτα. Κάθε άδεια οδήγησης αντιστοιχεί σε συγκεκριμένες κατηγορίες οχημάτων, με βάση χαρακτηριστικά όπως ο κυβισμός, η ισχύς και το επιτρεπόμενο βάρος.
Παράλληλα, ειδικοί κωδικοί που αναγράφονται στο δίπλωμα μπορεί να επιβάλλουν πρόσθετους περιορισμούς, τους οποίους ο οδηγός οφείλει να τηρεί.
Σύμφωνα με το άρθρο 98 του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η οδήγηση χωρίς την κατάλληλη άδεια για το συγκεκριμένο όχημα αποτελεί παράβαση κατηγορίας Ε4.
Το προβλεπόμενο πλαίσιο κυρώσεων περιλαμβάνει χρηματικό πρόστιμο, αφαίρεση της άδειας οδήγησης για έναν χρόνο, εφόσον υπάρχει, καθώς και αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Τα πρόστιμα για αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες
Οι κυρώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τύπο του οχήματος που οδηγεί κάποιος χωρίς να διαθέτει την απαιτούμενη κατηγορία διπλώματος.
Για την οδήγηση μοτοποδηλάτου, μοτοσικλέτας, τρίκυκλου ή τετράκυκλου χωρίς την κατάλληλη άδεια προβλέπεται πρόστιμο 500 ευρώ.
Αντίστοιχα, για οδηγό που βρίσκεται πίσω από το τιμόνι επιβατικού αυτοκινήτου χωρίς να διαθέτει την απαιτούμενη κατηγορία, το πρόστιμο ανέρχεται στα 700 ευρώ.
Το πρόβλημα μπορεί να προκύψει ακόμη και όταν ο οδηγός έχει ήδη δίπλωμα, αλλά αυτό δεν καλύπτει το συγκεκριμένο όχημα. Για παράδειγμα, η άδεια οδήγησης μοτοσικλέτας μικρότερης ισχύος δεν επιτρέπει αυτομάτως τη χρήση ισχυρότερου μοντέλου που απαιτεί διαφορετική κατηγορία.
Τι ισχύει για τις κατηγορίες στις μοτοσικλέτες
Οι άδειες οδήγησης για μοτοσικλέτες χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες, οι οποίες καθορίζουν τα οχήματα που επιτρέπεται να οδηγεί κάθε αναβάτης.
- ΑΜ: Αφορά μοτοποδήλατα και ελαφρά τετράκυκλα που πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
- Α1: Καλύπτει μοτοσικλέτες έως 125 κ.εκ. και μέγιστης ισχύος 11 kW, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις.
- Α2: Επιτρέπει την οδήγηση μοτοσικλετών μέγιστης ισχύος 35 kW, εφόσον πληρούνται και τα υπόλοιπα κριτήρια.
- Α: Καλύπτει μοτοσικλέτες χωρίς περιορισμό ισχύος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις χορήγησης της κατηγορίας.
Αυτό σημαίνει ότι ένας κάτοχος διπλώματος Α1 δεν μπορεί να οδηγήσει μοτοσικλέτα που απαιτεί κατηγορία Α2 ή Α. Αντίστοιχα, η άδεια Α2 δεν καλύπτει μοτοσικλέτες που υπερβαίνουν τα όρια της συγκεκριμένης κατηγορίας.
Οι περιορισμοί για τρέιλερ και τροχόσπιτα
Περιορισμοί ισχύουν και για τους οδηγούς αυτοκινήτων που θέλουν να ρυμουλκήσουν τρέιλερ ή τροχόσπιτο. Η κατοχή διπλώματος κατηγορίας Β δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται κάθε συνδυασμός αυτοκινήτου και ρυμουλκούμενου.
Ανάλογα με τα βάρη και τα χαρακτηριστικά του συνδυασμού, μπορεί να απαιτείται ο κοινοτικός κωδικός 96 ή η κατηγορία ΒΕ.
Εάν ο οδηγός υπερβαίνει τα όρια που καλύπτει η άδειά του χωρίς να διαθέτει την απαιτούμενη επέκταση, κινδυνεύει με τις προβλεπόμενες κυρώσεις.
Για τον λόγο αυτό, πριν από τη ρυμούλκηση, είναι απαραίτητο να ελέγχονται τα επιτρεπόμενα βάρη και οι όροι που ισχύουν για το συγκεκριμένο όχημα.
Οι ειδικοί κωδικοί που μπορεί να περιορίζουν την οδήγηση
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι κωδικοί που αναγράφονται στο πίσω μέρος της άδειας οδήγησης. Αυτοί προσδιορίζουν ειδικούς όρους και περιορισμούς που μπορεί να αφορούν τον τρόπο με τον οποίο επιτρέπεται να οδηγεί κάποιος.
Για παράδειγμα, ο κωδικός 078 σημαίνει ότι ο οδηγός επιτρέπεται να οδηγεί μόνο οχήματα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων.
Άλλοι κωδικοί της σειράς 05 μπορεί να αφορούν ειδικούς περιορισμούς, όπως την περιοχή ή τις συνθήκες κυκλοφορίας, την ταχύτητα ή την υποχρέωση χρήσης συγκεκριμένων βοηθημάτων.
Η ύπαρξη ενός τέτοιου κωδικού σημαίνει ότι ο οδηγός πρέπει να συμμορφώνεται με τον αντίστοιχο όρο. Η παράβασή του μπορεί να επιφέρει κυρώσεις, ανάλογα με την περίπτωση και τη σχετική διάταξη.
Τι ισχύει για τα γυαλιά και τη ληγμένη άδεια
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται για όσους οδηγούν χωρίς να χρησιμοποιούν τα γυαλιά ή τα βοηθήματα όρασης που αναγράφονται ως υποχρεωτικά στην άδειά τους.
Σύμφωνα με το άρθρο 104 του νέου ΚΟΚ, η συγκεκριμένη παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α, με πρόστιμο 150 ευρώ.
Πρόστιμο 150 ευρώ προβλέπεται επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 99 παρ. 2, για την οδήγηση με ληγμένη άδεια οδήγησης.
Σε αυτή την περίπτωση, το έντυπο της άδειας αφαιρείται από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα και αποστέλλεται στην αρμόδια υπηρεσία Μεταφορών, ενώ η έκδοση νέου εντύπου προϋποθέτει την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανανέωσης.
Για τις συνήθεις κατηγορίες ΑΜ, Α1, Α2, Α, Β1, Β και ΒΕ, η διοικητική ισχύς της άδειας είναι κατά κανόνα 15 χρόνια, με την επιφύλαξη των ηλικιακών ορίων και των ειδικών προϋποθέσεων που προβλέπει η νομοθεσία.
Οι συνέπειες σε περίπτωση σοβαρού τροχαίου
Οι συνέπειες μπορεί να είναι ακόμη σοβαρότερες όταν η οδήγηση χωρίς την κατάλληλη άδεια συνδέεται με τροχαίο ατύχημα που προκαλεί βαριά σωματική βλάβη ή θάνατο.
Εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, μπορεί να εφαρμοστούν οι διατάξεις του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα περί επικίνδυνης οδήγησης.
Επιπλέον, όποιος οδηγεί ενώ η άδειά του έχει αφαιρεθεί μπορεί να αντιμετωπίσει και ποινικές κυρώσεις, πέρα από τις διοικητικές. Το σχετικό πλαίσιο προβλέπει, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, φυλάκιση έως δύο έτη και χρηματική ποινή έως 2.000 ευρώ.
Οι οδηγοί πρέπει, επομένως, να ελέγχουν όχι μόνο αν διαθέτουν δίπλωμα, αλλά και αν αυτό καλύπτει το συγκεκριμένο όχημα, αν ισχύουν ειδικοί περιορισμοί και αν η άδεια βρίσκεται εντός της περιόδου ισχύος της.
