Όλο και πιο μεγάλες διαστάσεις αποκτά η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, με τις αμερικανικές δυνάμεις να εντείνουν τις επιθέσεις τους νωρίς το πρωί της Πέμπτης, πλήττοντας στόχους βορειότερα στη χώρα, ενώ άνοιξαν πυρ εναντίον πλοίου το οποίο κατηγόρησαν ότι επιχειρούσε να παραβιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει στην Ισλαμική Δημοκρατία. Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις πυραύλων και drones εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ.
Οι αμοιβαίες επιθέσεις ΗΠΑ και Ιράν στη Μέση Ανατολή, που συνεχίζονται εδώ και ημέρες, καθώς και οι νέες απειλές γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, έχουν ουσιαστικά οδηγήσει σε κατάρρευση την προσωρινή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και ενδέχεται να οδηγήσουν την περιοχή ξανά σε γενικευμένη σύρραξη. Σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, οι αμερικανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 35 ανθρώπων και τον τραυματισμό άνω των 300. Για πρώτη φορά σε αυτόν τον τελευταίο κύκλο βίας, επιθέσεις σημειώθηκαν και σε περιοχές γύρω από την πρωτεύουσα, την Τεχεράνη, όπου ενεργοποιήθηκαν τα συστήματα αεράμυνας.
Αναφέρθηκε επίσης ότι αμερικανικά πλήγματα στόχευσαν την επαρχία Σεμνάν, όπου βρίσκονται εγκαταστάσεις παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων και το ιρανικό διαστημικό πρόγραμμα. Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι άνοιξε πυρ εναντίον του πετρελαιοφόρου Belma, με σημαία Κουρασάο, το οποίο κατευθυνόταν προς το νησί Χαργκ, τον βασικό τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν στον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, αφού το πλοίο αγνόησε επανειλημμένες προειδοποιήσεις, αμερικανικό αεροσκάφος το ακινητοποίησε πλήττοντας με πύραυλο την καπνοδόχο του.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, της CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ιρανικά κέντρα διοίκησης, εγκαταστάσεις αεράμυνας, υποδομές που σχετίζονται με πυραύλους και drones, καθώς και παράκτιες εγκαταστάσεις επιτήρησης.
Η CENTCOM ανέφερε ότι χρησιμοποιήθηκαν όπλα ακριβείας εναντίον στόχων σε πολλές περιοχές, μεταξύ των οποίων το Μπαντάρ Αμπάς, με στόχο, όπως υποστηρίζει, τη μείωση της δυνατότητας του Ιράν να απειλεί εμπορικά πλοία και τα πληρώματά τους που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη έκλεισε ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Η εξέλιξη αυτή εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου, των λιπασμάτων και πολλών άλλων προϊόντων πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή, ενώ παράλληλα έδωσε στο Ιράν σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Ανταλλαγή απειλών καθώς εντείνεται η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν
Η άνοδος των τιμών αποτελεί ιδιαίτερο πολιτικό πρόβλημα για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το οποίο επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις εκλογές του Νοεμβρίου, μεταδίδει το AP. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον δεν κατάφερε να ανοίξει εκ νέου τη θαλάσσια οδό, γεγονός που οδήγησε τον Τραμπ να επαναφέρει την Τετάρτη τον ναυτικό αποκλεισμό.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι η χώρα είναι προετοιμασμένη για ευρύτερη στρατιωτική σύγκρουση, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρήσουν τους όρους της προσωρινής συμφωνίας. Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης απείλησαν ότι, εφόσον συνεχιστεί ο αποκλεισμός, θα διακοπούν όλες οι ενεργειακές εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή.
«Η εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή θα γίνεται είτε για όλους είτε για κανέναν», ανέφεραν οι Φρουροί της Επανάστασης.
Ο Τραμπ επανέλαβε ότι το Ιράν επιθυμεί να καταλήξει σε ειρηνευτική συμφωνία, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Δεν τους αρέσει αυτό που κάνουμε και θέλουν να υπάρξει διευθέτηση. Θα δούμε αν θα καταλήξουμε σε συμφωνία ή αν θα το τελειώσουμε οριστικά», δήλωσε την Τετάρτη από το U.S. Army War College στην Πενσιλβάνια.
Όταν ρωτήθηκε εάν σκοπεύει να θέσει συγκεκριμένη προθεσμία πριν διατάξει νέα πλήγματα, απάντησε:
«Δεν μου αρέσει να δίνω προθεσμίες. Ξέρουν πολύ καλά τι διακυβεύεται… ας προσέξουν πολύ τη συμπεριφορά τους».
Σε ξεχωριστή ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ ανέφερε ότι η Τεχεράνη προχώρησε σε μια χειρονομία καλής θέλησης απελευθερώνοντας μια Αμερικανίδα πολίτη που, όπως είπε, κρατούνταν άδικα στο Ιράν από το 2024. Δεν έδωσε περισσότερες πληροφορίες. Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Τζάρεντ Γκένσερ ανακοίνωσε ότι πρόκειται για την πελάτισσά του, Ντένα Καράρι, Αμερικανοϊρανή υπήκοο, επικεφαλής μη κερδοσκοπικού οργανισμού, η οποία είχε κατηγορηθεί για κατασκοπεία.
Το Ιράν δεν επιβεβαίωσε άμεσα την απελευθέρωσή της, ενώ η υπόθεσή της δεν είχε γίνει μέχρι σήμερα γνωστή δημοσίως.
Μήλο της έριδας τα Στενά του Ορμούζ
Οι τελευταίες συγκρούσεις επικεντρώνονται στα Στενά του Ορμούζ. Η επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού αποτελεί βασική πρόκληση για τις ΗΠΑ από τότε που το Ιράν περιόρισε τη διέλευση πλοίων στις πρώτες ημέρες του πολέμου.
Κατά τη διάρκεια της προσωρινής συμφωνίας, ορισμένα εμπορικά πλοία άρχισαν να χρησιμοποιούν διαδρομή κοντά στο Ομάν, η οποία επιτηρούνταν από τον αμερικανικό στρατό και βρισκόταν εκτός του άμεσου ελέγχου της Τεχεράνης.
Τις τελευταίες ημέρες, όμως, το Ιράν επιτέθηκε και σε πλοία που χρησιμοποιούσαν αυτή τη διαδρομή, προκαλώντας νέο κύκλο αμοιβαίων επιθέσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προειδοποιήσει ότι θα ανοίξουν τα Στενά ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικής βίας, ωστόσο ειδικοί εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερη ναυτική δύναμη, αν όχι δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες στο έδαφος. Η επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού θεωρείται ένας εναλλακτικός τρόπος άσκησης πίεσης προς την Τεχεράνη.
