Την πρόταση να πηγαίνουν οι μαθητές σε μεγαλύτερη ηλικία στην προδημοτική και στο δημοτικό (πέντε και έξι ετών), πρόκειται να καταθέσει το ερχόμενο διάστημα το Υπουργείο Παιδείας στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Σύμφωνα με την πρόταση, κατά τη σχολική χρονιά 2019-2020 τα παιδιά για να εγγραφούν στην προδημοτική θα πρέπει να έχουν κλείσει τα 4χρόνια και 10 μήνες, ενώ τη δημοτική τα πέντε χρόνια και 10 μήνες, δηλαδή δύο μήνες μεγαλύτερα από το υφιστάμενο σύστημα. Στη συνέχεια, από το 2020-2021 και έπειτα, οι μαθητές θα εγγράφονται στην προδημοτική μόνο εάν είναι πέντε ετών και έξι ετών για την Α΄ τάξη δημοτικού.
Θετικά προσκείμενη στη μεταρρύθμιση είναι η Συνομοσπονδία Γονέων Δημοτικής, ενώ από την πλευρά της η ΠΟΕΔ χαιρετίζει την αύξηση ορίου εγγραφής στο δημοτικό, ωστόσο, διαφωνεί με την αύξηση του ορίου ηλικίας για την προδημοτική, προτρέποντας μάλιστα στη μείωσή της. Πάντως γονείς και δάσκαλοι ζητούν την έναρξη διετούς υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης, από την ηλικία των τεσσάρων χρόνων.
Ως «ευεργεσία» για την κοινωνία, χαρακτήρισε ο διευθυντής Δημοτικής Χρίστος Χατζηαθανασίου, την νέα πρόταση του Υπουργείου Παιδείας. Όπως σημείωσε ο κ. Χατζηαθανασίου, πρόκειται για μια αλλαγή που θα ωφελήσει με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους τους μαθητές, αφού ωριμότεροι θα ξεκινήσουν την εκπαίδευσή τους.
Ειδικότερα, ειπώθηκε πως θα περιοριστούν τα προβλήματα του αναλφαβητισμού, ενώ παράλληλα θα βελτιωθούν τα μαθησιακά αποτελέσματα, τα οποία βρίσκονται σε συνάρτηση με την ηλικία εισαγωγής. Σχετικά με την επέκταση της προσχολικής εκπαίδευσης, σε δύο υποχρεωτικά χρόνια φοίτησης, ο κ. Χατζηαθανασίου σημείωσε πως πρόκειται να μελετηθεί και ενδιαφέρει το Υπουργείο. «Δεν θα το αποφύγουμε, θα εξεταστεί μεταγενέστερα», είπε.
Όπως αναφέρεται στην πρόταση η εν λόγω αλλαγή θα υλοποιηθεί σταδιακά, με σκοπό να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις, να προετοιμαστούν κατάλληλα όλοι οι εμπλεκόμενοι και η μετάβαση να γίνει με πιο ομαλό τρόπο. Ειδικότερα, η πρώτη φάση της επέκτασης του ορίου ηλικίας πρώτης εγγραφής θα αφορά περίοδο δύο μηνών και θα εφαρμοστεί τη σχολική χρονιά 2019-2020. Η δεύτερη φάση, θα αφορά επιπλέον επέκταση κατά δύο ακόμη μήνες, ούτως ώστε από τη σχολική χρονιά 2020-2021 και μετέπειτα, όλοι οι μαθητές που θα φοιτούν στην προδημοτική τάξη και στην Α΄τάξη του δημοτικού σχολείου να έχουν συμπληρώσει τις ηλικίες των 5 και 6 χρόνων, αντίστοιχα.
Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με το Υπουργείο, παρέχεται έγκαιρη προειδοποίηση και επαρκής χρόνος προετοιμασίας προς όλους τους γονείς για την αλλαγή. Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν επηρεάζει παιδιά που σήμερα φοιτούν σε νηπιαγωγείο και διασφαλίζει ότι κανένα παιδί δεν θα φοιτήσει για δύο χρόνια στην προδημοτική τάξη. Επιπρόσθετα, το αναλυτικό πρόγραμμα του νηπιαγωγείου θα αναδιαμορφωθεί και θα εμπλουτιστεί, ώστε να προσφέρει στα παιδιά νέες μαθησιακές εμπειρίες. Η σταδιακή επέκταση της προδημοτικής εκπαίδευσης προς τα κάτω αντιμετωπίζεται θετικά και θα εξεταστεί.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Υπέρ της αλλαγής τα στατιστικά δεδομένα
Πληθώρα δεδομένων αναδεικνύουν ότι οι μαθητές επωφελούνται όταν ξεκινούν το σχολείο σε μεγαλύτερη ηλικία. Όπως σημειώνεται, στην έρευνα TIMSS 2015, οι πρώτες σε επίδοση χώρες στα Μαθηματικά και στις Φυσικές Επιστήμες στη Δ’ τάξη, είναι αυτές με ηλικία εισδοχής των παιδιών στο δημοτικό τα 6 χρόνια (Χονγκ Κονγκ, Ρωσία, Ιαπωνία, Κορέα) ή τα 7 χρόνια (Σιγκαπούρη, Κινεζική Ταϊπέι).
Όσον αφορά στην Κύπρο, οι επιδόσεις των παιδιών που γεννήθηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2005 συγκρινόμενες με τις επιδόσεις των παιδιών που γεννήθηκαν το τέταρτο τρίμηνο, τόσο στα Μαθηματικά όσο και στις Φυσικές Επιστήμες, παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά, η οποία ανέρχεται στις 25,99 και 23,95 μονάδες, αντίστοιχα. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στις έρευνες PISA 2012 και 2015, όπου οι επιδόσεις των παιδιών που γεννήθηκαν το πρώτο τρίμηνο παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικές διαφορές με τις αντίστοιχες επιδόσεις εκείνων που γεννήθηκαν το τέταρτο τρίμηνο. Να σημειωθεί ακόμη ότι από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, σε 16 το όριο ηλικίας για εγγραφή στην Α’ τάξη καθορίζεται στα 6 χρόνια, σε οκτώ άλλα στα 7 χρόνια και μόνο δύο ξεκινούν σε μικρότερη ηλικία –Μάλτα 5 ετών και Κύπρος στα 5 χρόνια και 8 μήνες– (Ευρυδίκη, 2016).
Επιπλέον, η Διατμηματική Επιτροπή για τη Σχολική Επιτυχία και την Προώθηση του Αλφαβητισμού (2016) εισηγείται την αύξηση του ορίου ηλικίας εισδοχής στα 6 χρόνια, αφού η μεγαλύτερη ωριμότητα αποτελεί έναν από τους σημαντικούς παράγοντες για τη σχολική επιτυχία των μαθητών. Επιπρόσθετα, στην έρευνα που διεξάγει κάθε χρόνο το ΚΕΕΑ στη Γ’ και Στ’ τάξη, διαπιστώνεται ότι υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής στις ομάδες ρίσκου έχουν: (α) τα αγόρια, (β) οι μαθητές με ξένη υπηκοότητα και (γ) οι μαθητές που εισήλθαν στο δημοτικό σε ηλικία μικρότερη των 6 χρονών.
Από τα 4 στην προδημοτική
Την αύξηση της ηλικίας στην Α’ τάξη δημοτικού και τη μείωση της ηλικίας για την προδημοτική επιθυμούν οι δάσκαλοι, ενώ παράλληλα ζητούν διετή υποχρεωτική φοίτηση στην Προδημοτική Εκπαίδευση. Ως αντιφατική χαρακτηρίζει η ΠΟΕΔ την πρόταση του υπουργείου Παιδείας για την επέκταση του ορίου ηλικίας εγγραφής στην προδημοτική και τη δημοτική εκπαίδευση. Όπως συγκεκριμένα σημείωσε ο πρόεδρος της ΠΟΕΔ Φίλιος Φυλακτού, συμφωνούν να αυξηθεί το όριο ηλικίας των παιδιών της Α’ τάξης δημοτικού, αφού από διεθνείς έρευνες είναι γνωστό ότι πρόκειται να ωφελήσει τους μαθητές και την απόδοση τους. Ωστόσο, διαφωνούν εντόνως με την παράλληλη αύξηση του ορίου ηλικίας στις εγγραφές για την προδημοτική. «Εμείς για εκπαιδευτικούς λόγους, δεν θα αντιπαραταχθούμε σε αυτή την εισήγηση. Έρχονται να βελτιώσουν τις επιδόσεις των παιδιών με την αύξηση της ηλικίας, όμως, δεν αποδεχόμαστε τη μεταβολή της και στην προδημοτική. Είναι σχήμα οξύμωρο».
Όπως αιτιολόγησε ο κ. Φυλακτού, σε αυτή την περίπτωση οι έρευνες αναδεικνύουν ότι οι μαθητές που ξεκινούν τη φοίτηση τους στα νηπιαγωγεία σε μεγαλύτερες ηλικίες, βγαίνουν ζημιωμένοι εκπαιδευτικά. Σχετικά με τη συγκεκριμένη αύξηση, σημείωσε πως αναμένεται να έχει οικονομική και κοινωνική επίδραση, αφού οι γονείς θα στραφούν στα ιδιωτικά σχολεία και θα παραμείνουν σε αυτά, καθώς θα δυσκολεύονται να μεταπηδήσουν στο δημόσιο σχολείο. Επιθυμία της ΠΟΕΔ, είναι τα παιδιά να φοιτούν ήδη δύο χρόνια πριν την εγγραφή τους στην Α’ τάξη Δημοτικού, σε υποχρεωτική φοίτηση, από ηλικία τεσσάρων ετών. Δεν παρέλειψε να διευκρινίσει, ότι σε περίπτωση που δεν ληφθούν υπόψη οι εισηγήσεις τους, είναι πιθανό να αντιδράσουν τόσο οι ίδιοι όσο και ολόκληρη η κοινωνία.
Σύμφωνη με τη μεταρρύθμιση του υπουργείου είναι και η Συνομοσπονδία Γονέων Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Εμείς θα προτιμούσαμε το όριο ηλικία στην προδημοτική να είναι τεσσάρων ετών, με υποχρεωτική διετή φοίτηση και έπειτα, έξι χρονών να εγγράφονται στην Α’ δημοτικού», διευκρίνισε ο πρόεδρος των οργανωμένων γονέων Μορφάκης Σολομωνίδης και πρόσθεσε πως, παράλληλα επιθυμούν τα παιδιά να μην επαναλαμβάνουν το ίδιο πρόγραμμα τα δύο χρόνια της προδημοτικής, αλλά να αλλάζουν. «Τη μία χρονιά να κάνουν το άλφα και την επόμενη το βήτα, ώστε να είναι και περισσότερο προετοιμασμένη για την πρώτη τάξη του δημοτικού».
