Πέμπτη 28 Οκτωβρίου 2021 -
Μερική συννεφιά

12 °C

Σήμερα, 28. Οκτωβρίου 2021

Aνανεώθηκε το Μνημόνιο Κατανόησης Ελλάδας και ΗΠΑ για την προστασία της ελληνικής πολιτισμικής κληρονομιάς



Την ανανέωση του Μνημονίου Κατανόησης ανάμεσα στην Ελλάδα και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής για την προστασία των ελληνικών πολιτισμικών αγαθών με την περαιτέρω επέκταση των προστατευτικών όρων και για κατηγορίες νεότερων ελληνικών πολιτισμικών αγαθών, υπέγραψαν η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, και ο Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στην Ελλάδα Geoffrey R. Pyatt.

Η ανανέωση του διμερούς Μνημονίου Κατανόησης, δέκα χρόνια μετά την υπογραφή του το 2011, διατηρεί σε ισχύ τις προηγούμενες προστατευτικές διατάξεις και, παράλληλα, τις επεκτείνει για συγκεκριμένες κατηγορίες εκκλησιαστικών και εθνολογικών αντικειμένων που χρονολογούνται έως το 1830. Πρόκειται για κατηγορίες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο παράνομης διακίνησης, βάσει στοιχείων της περιόδου 2016-2020 που καταγράφουν αύξηση του εμπορίου πολιτισμικών αγαθών της μεταβυζαντινής περιόδου.

Με την υπογραφή της ανανέωσης του Μνημονίου, οι δύο πλευρές αποδεικνύουν τη σταθερή δέσμευσή τους στην κατεύθυνση της καταπολέμησης της διακίνησης ελληνικών πολιτισμικών αγαθών.

Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε:

«Εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω πραγματικά για την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης ανάμεσα στην κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικά με την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Το παρόν Μνημόνιο αφενός ανανεώνει τα αντίστοιχα προηγούμενα αφετέρου επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του και σε κατηγορίες αρχαιολογικού, εκκλησιαστικού και εθνολογικού υλικού μέχρι το 1830. Η Ελλάδα έχει μια μακρά πολιτισμική κληρονομιά. Αντιμετωπίζει από την αρχή της ύπαρξής της ως Κράτος συστηματική λεηλασία και διασπορά των αρχαιολογικών της θησαυρών. Διαχρονικά οι κυβερνήσεις έχουν ενεργήσει δυναμικά και με πλήρη αποφασιστικότητα προκειμένου να εξαλειφθεί το παράνομο εμπόριο κινητών μνημείων.

Έχουν ληφθεί σειρά μέτρων σε νομοθετικό, διοικητικό και εκτελεστικό επίπεδο στο εσωτερικό της χώρας, στο πολυμερές πλαίσιο και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς, και σε διμερή συνεργασία με τρίτες χώρες. Η προστασία των κινητών πολιτιστικών αγαθών, των κινητών μνημείων, δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω προληπτικών μέτρων και κυρώσεων αλλά και μέσω προσπαθειών ευαισθητοποίησης και κινήτρων όπως εκπαιδευτικά προγράμματα, ανταμοιβές για τη δήλωση της ανακάλυψης νέων χώρων ή παράδοσης κινητών μνημείων. Παρ' όλα αυτά, η λεηλασία των κινητών μνημείων είναι μία πραγματικότητα και η πρόληψή της είναι δύσκολη, ιδιαίτερα σε μία χώρα με τη γεωμορφολογία της Ελλάδας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και οι πόλεις της δυτικής Ευρώπης αποτέλεσαν και αποτελούν σημαντικές αγορές για τα παρανόμως διακινηθέντα πολιτισμικά αγαθά της Ελλάδας. Αυτό αποδεικνύεται από το μεγάλο πλήθος δημοπρασιών στην επικράτειά τους με ελληνικά πολιτιστικά αντικείμενα. Για τον λόγο αυτό είναι εξαιρετικά σημαντική όχι μόνο η ανανέωση του Μνημονίου Κατανόησης αλλά και η επέκταση του πεδίου εφαρμογής του ώστε να συμπεριλάβει στις προστατευτικές διατάξεις του συγκεκριμένες κατηγορίες εκκλησιαστικών και εθνολογικών αντικειμένων που χρονολογούνται έως το 1830.

Πρόκειται για κατηγορίες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο παράνομης διακίνησης. Και αυτό το οποίο έχουμε από στατιστικά στοιχεία είναι ότι κατά την περίοδο 2016-2020 αυξήθηκε το εμπόριο των πολιτισμικών αγαθών της μεταβυζαντινής περιόδου, δηλαδή από το 1453 έως το 1830. Γνωρίζουμε πολύ καλά, καθώς το βλέπουμε και στις διάφορες δημοπρασίες, ότι πλέον τα αντικείμενα της περιόδου αυτής είναι πλέον πιο δημοφιλή μεταξύ συλλεκτών έργων τέχνης παγκοσμίως, και κατόπιν αυτού υπάρχει αύξηση τόσο της ζήτησης και της χρηματικής τους αξίας. Για αυτό και είναι παρά πολύ σημαντικό το Μνημόνιο που μόλις υπογράψαμε μεταξύ της Ελλάδας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι ένα σημείο αναφοράς. Και θα ήθελα πραγματικά να ευχαριστήσω προσωπικά εσάς κύριε Πρέσβη, διότι η μακρά παρουσία σας στην πατρίδα μας, αλλά και το γεγονός ότι ταξιδέψατε πολύ στην Ελλάδα, γνωρίσατε εκκλησίες και μοναστήρια, αρχαιολογικούς χώρους αλλά και τους ανθρώπους της, είναι βέβαιο, και το πιστεύω απόλυτα, ότι βοήθησε καταλυτικά στην επέκταση του χρόνου που καλύπτει το μνημόνιο το οποίο μόλις υπογράψαμε.

Οι σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ελλάδα δεν είναι απλώς ιστορικές, είναι ιδιαίτερα στενές. Νομίζω ότι και στο πεδίο του πολιτισμού, και απόδειξη είναι το παρόν μνημόνιο, έχουν γίνει πάρα πολύ σημαντικά βήματα που ενδυναμώνουν τις σχέσεις των δύο χωρών. Θέλω να σας διαβεβαιώσω, και το λέω εκ μέρους του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου και των υπηρεσιών, ότι το Υπουργείο Πολιτισμού έχει και συνεχώς εκδηλώνει την πρόθεση, τη διάθεση και τη χαρά να δείξει προς τα έξω τον ελληνικό πολιτισμό είτε είναι η Ευρώπη είτε είναι η Αμερική ή οι τρίτες χώρες. Το μνημόνιο αυτό περιορίζει σημαντικά την παράνομη διακίνηση, προλαμβάνει τις λαθραίες ανασκαφές και την κλοπή θησαυρών από μοναστήρια, εκκλησίες, ακόμα και από μουσεία πολλές φορές. Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα είναι έτοιμη, και το έχει αποδείξει, γιατί από το 2011 που υπεγράφη το πρώτο μνημόνιο μέχρι σήμερα, και πολλά αγαθά έχουν εντοπιστεί και επαναπατριστεί αλλά και πολλές εκθέσεις, συνεχώς αυξανόμενες, που διοργανώνει το Υπουργείο Πολιτισμού και οι υπηρεσίες του, βγαίνουν προς τα έξω. Αυτός ο ρυθμός σας διαβεβαιώ ότι θα επιταχυνθεί και θα ενισχυθεί. Σας ευχαριστώ πολύ όχι μόνο ως εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης αλλά προσωπικά για την εξαιρετικά καλή μας συνεργασία».

O Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής Geoffrey R. Pyatt, δήλωσε:

"Thank you very much Minister Mendoni for those generous and genuinely warm remarks. Distinguished guests and colleagues, I am so very pleased that we have completed the renewal of the Memorandum of Understanding for the protection of cultural heritage between the United States and Greece.

Minister Mendoni, I am especially happy to sign this renewal with you, as you were also our counterpart when the Greek Government and the U.S. government first entered into this agreement ten years ago, in July 2011. And I cannot think of a better setting for us to meet and to sign this document today than the Byzantine Museum – truly one of the premier cultural treasures of Greece.

With the renewal of our agreement, the United States reaffirms our commitment to the protection of Greece's fabulously rich cultural heritage. Reflecting the great value and the importance of Greece's history to all of humanity, this renewal also expands the scope of our earlier agreement, to include precious artifacts and ecclesiastical ethnological treasures up through 1830, shortly after Greece bravely won its independence.

The timing of this expansion and renewal of the agreement could not be more fitting, as Greece celebrates 200 years of independence, and our countries jointly celebrate two hundred years of friendship and alliance.

As you said Minister, our countries' relationship today is stronger than it has ever been across all the fields of our shared endeavors. By renewing this agreement, which is an important component of the U.S.-Greece Strategic Dialogue that Foreign Minister Dendias and Secretary of State Blinken will host in October, we will continue to ensure the protection of Greece's world-renowned cultural heritage.

The United States is firmly committed to the protection of these treasures from looting and trafficking. Fostering collaboration and exchanges between our cultural institutions and professionals is the heart of the work we do – throughout the U.S. Mission to Greece and in Washington.

As we sign this renewal, we affirm our renewed commitment, and I know we have a great deal to be proud of, and very much to look forward to. So I want to thank you once gain for your personal leadership in this effort, and I want to assure you that the United States will continue proudly to stand by the side of the Hellenic Republic".