Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στον κόσμο στρέφονται στα chatbots όταν κάτι τους απασχολεί και θέλουν απάντηση ή λύση άμεσα. Τα εμπιστεύονται όχι μόνο για απλές συμβουλές αγορών ή μαγειρικής, αλλά και για θέματα υγείας, μοναξιάς ή ζητήματα σχετικά με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.
Ο «έμπιστος» φίλος που μας έχει εξασφαλίσει η AI μοιάζει πάντα διαθέσιμος και ευγενικός, που έχει την απάντηση έτοιμη. Ωστόσο, αυτή ακριβώς η ευκολία είναι που οδηγεί σε επικίνδυνα μονοπάτια. Από ψεύτικα e-shops που εμφανίζονται ως προτάσεις σε AI αναζητήσεις, μέχρι companion apps που ενισχύουν αυτοκαταστροφικές σκέψεις σε εφήβους, οι κίνδυνοι που κρύβουν τα chatbots είναι πολλοί και οι περισσότεροι χρήστες φαίνεται να τους παραβλέπουν ή και να τους αγνοούν.
Μια αθώα ή «προπαρασκευαστική» συζήτηση πριν από την επίσκεψη σε ειδικό, ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ακόμα και εναντίον του χρήστη των chatbots. Δικηγόροι στις ΗΠΑ συμβουλεύουν τους πελάτες τους να μη χρησιμοποιούν τα εργαλεία αυτά ως έμπιστους εξομολογητές, καθώς οι συνομιλίες με το ChatGPT, το Claude ή άλλα bots μπορεί να καταλήξουν στα χέρια εισαγγελικών αρχών ή αντιδίκων σε αστικές υποθέσεις.
Η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή για το 2026 θεωρούνται οι υποψήφιοι-deepfake που διεισδύουν στο δυναμικό τηλεργασίας
Ψεύτικοι ιστότοποι
Μία από τις παγίδες για ανυποψίαστους χρήστες αφορούν ψεύτικους ιστότοπους στους οποίους μπορούν να οδηγήσουν τα chatbots μέσω της απάντησης σε μια απλή ερώτηση: «Πάντα μου άρεσε το τάδε μαγαζί ή η τάδε μάρκα, τι είναι δημοφιλές αυτή τη στιγμή».
Στην οθόνη παρατίθενται τα προϊόντα με τις τιμές να αναγράφονται δίπλα τους. Ο χρήστης κάνει κλικ στις πηγές – αντί να ανοίξει το σάιτ από τον browser – και μεταφέρεται σε κάτι που μοιάζει με την επίσημη ιστοσελίδα του λιανοπωλητή. Κάνει την αγορά, ωστόσο το προϊόν δεν θα το παραλάβει ποτέ….
Όπως αναφέρει ο Guardian, αγοραστές πέφτουν συχνά θύματα απάτης, καθώς πιστεύουν ότι τα ηλεκτρονικά καταστήματα είναι γνήσια επειδή προτείνονται από ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης. Και δεν είναι μόνο ότι χάνουν τα χρήματά τους. Το σοβαρότερο είναι ότι συλλέγονται από αγνώστους τα τραπεζικά τους στοιχεία.
Σύμφωνα με την υπηρεσία ελέγχου απάτης Ask Silver, στα αποτελέσματα αναζήτησης του ChatGPT εμφανίζονται κλωνοποιημένοι ιστότοποι γνωστών καταστημάτων και αλυσίδων. Όπως εξηγεί η Άννα Τζόουνς, είναι πιθανό το γλωσσικό μοντέλο (LLM) που τροφοδοτεί το ChatGPT να έχει «μολυνθεί» από κακόβουλο περιεχόμενο.
Η Λουίζ Μπάξτερ από το National Trading Standards, σημειώνει από την πλευρά της ότι οι εγκληματίες προσαρμόζονται εξίσου γρήγορα με τους καταναλωτές στη νέα τάση στροφής προς την AI.
«Το γεγονός ότι ψεύτικοι ιστότοποι μπορούν να εμφανίζονται στα αποτελέσματα είναι ανησυχητικό και αποτελεί μια σαφή υπενθύμιση ότι οι απατεώνες θα εκμεταλλευτούν οποιαδήποτε νέα τεχνολογία που τους βοηθά να προσεγγίσουν πιθανά θύματα», σημειώνει η ίδια.
Ενδεικτικά, το 2025 οι καταναλωτές μόνο στις ΗΠΑ έχασαν σε διαδικτυακές απάτες με χρήση AI 12,5 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Fortune. Στην έκθεση «2026 Future of Fraud Forecast» της Experian, ως νούμερο 1 απειλή για τις εταιρείες αναφέρεται το «χάος» που δημιουργούν οι κυβερνοεγκληματίες αναμειγνύοντας καλά και κακόβουλα bots.
Εικόνες, βίντεο και… υπάλληλοι deepfake
Πριν από μερικούς μήνες στο Grok της εταιρείας xAI του Μασκ εμφανίστηκε μια AI λειτουργία που επέτρεπε στους χρήστες να του δίνουν πραγματικές φωτογραφίες ενηλίκων και παιδιών και να του ζητούν να δημιουργήσει ψευδείς γυμνές εικόνες τους (deepfakes), χωρίς φυσικά τη συγκατάθεση των εικονιζομένων.
Το ζήτημα πήρε και πολιτικές διαστάσεις όταν η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι κατήγγειλε τη διακίνηση deepfake φωτογραφιών στην πλατφόρμα Χ, όπου απεικονίζεται με εσώρουχα. Αυτό οδήγησε στην έναρξη έρευνας στην ΕΕ και κατέληξε στην ευρωπαϊκή συμφωνία απαγόρευσης των deepfakes φωτογραφιών και βίντεο.
Ωστόσο, το φαινόμενο deepfake είναι βαθύτερο. Η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή για το 2026 κατά την Experian είναι οι υποψήφιοι-deepfake που διεισδύουν στο δυναμικό τηλεργασίας. Πέρυσι, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και το FBI εξέδωσαν πολλές προειδοποιήσεις για τεκμηριωμένες περιπτώσεις ανθρώπων από τη Βόρεια Κορέα που προσπάθησαν να εισχωρήσουν σε αμερικανικές εταιρείες στον τομέα της πληροφορικής.
Η απάτη στην απασχόληση προβλέπεται ότι να κλιμακωθεί, καθώς τα βελτιωμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν στους υποψηφίους deepfake να περάσουν τις συνεντεύξεις πιο εύκολα. Έτσι οι εταιρείες θα προσλαμβάνουν εν αγνοία τους ανθρώπους που προσποιούνται τους εργαζομένους – με φωτογραφίες, live συνεντεύξεις και λοιπά στοιχεία ψεύτικα – για να έχουν πρόσβαση σε εσωτερικά συστήματα.
Σύμβουλοι… υγείας
Είναι συχνό φαινόμενο, ο κόσμος να στρέφεται στο διαδίκτυο για ένα ζήτημα υγείας – σοβαρό ή περιστασιακό. Όμως, στις AI περιλήψεις που εμφανίζονται στην κορυφή της αναζήτησης έχουν παρατηρηθεί σοβαρά λάθη, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ευάλωτους ασθενείς σε επικίνδυνες αποφάσεις, καθυστερημένη διάγνωση ή ακόμα και αποφυγή αναζήτησης ιατρικής βοήθειας επειδή η AI τους καθησύχασε.
Ορισμένες από αυτές τις περιλήψεις αποδείχτηκε ότι παρείχαν ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες και ανακρίβειες εκθέτοντας τους χρήστες σε σοβαρό κίνδυνο. Σε μία περίπτωση, η Google συμβούλευε ασθενείς με καρκίνο στο πάγκρεας να αποφεύγουν τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, όταν σύμφωνα με τους ειδικούς η σύσταση είναι ακριβώς η αντίθετη. Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση γυναίκας με σοβαρή ψυχική ασθένεια που πείστηκε από το ChatGPT – τον «καλύτερο φίλο» της – ότι η διάγνωσή της ήταν λάθος και ότι έπρεπε να σταματήσει τη φαρμακευτική αγωγή της.
