Τα οριστικά στοιχεία της Εurostat επιβεβαίωσαν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινήθηκε στο 2,9% τον Ιούλιο, έναντι 2,8% τον Ιούνιο, ενώ στην Ελλάδα υπήρξε αποκλιμάκωση στο 2,7%, από 3,9%.
Υπενθυμίζεται ότι μιλάμε για τον εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, που περιλαμβάνει τις δαπάνες των ξένων επισκεπτών στην Ελλάδα. Ο Εθνικός ΔΤΚ που αντιπροσωπεύει το καλάθι του ελληνικού νοικοκυριού ανήλθε στο 3,4%, από 4,4% τον Ιούνιο.
Η επιβράδυνση του ρυθμού των ανατιμήσεων τον Ιούλιο δεν σημαίνει ανακούφιση για τον καταναλωτή . Η ενέργεια και η στέγαση συνεχίζουν να ασκούν πίεση, ενώ οι αυξήσεις στις τιμές εισαγωγών στην ελληνική βιομηχανία, προμηνύουν ανατιμήσεις και στη λιανική. Την ίδια στιγμή ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Φίλιπ Λέιν προειδοποιεί ότι η πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα κρίνει αν ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί πραγματικά ή θα παραμείνει πεισματικά κολλημένος πάνω από τον στόχο του 2%.
Πρόδρομα σημάδια αυξήσεων
Στην Ελλάδα ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισαγωγών στη Βιομηχανία αυξήθηκε τον Ιούνιο κατά 6,9% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Πρόκειται για έντονη αντιστροφή, καθώς έναν χρόνο νωρίτερα ο ίδιος δείκτης είχε καταγράψει ετήσια πτώση 4,7%. Η αύξηση στις τιμές χονδρικής των εισαγόμενων πρώτων υλών και προϊόντων που χρησιμοποιεί η ελληνική βιομηχανία, ισοδυναμεί με αύξηση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων μεταποίησης. Είναι θέμα χρόνου οι αυξήσεις αυτές να μετακυληθούν σταδιακά στα ράφια, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.
Η μεγαλύτερη πίεση προέρχεται από αγορές εκτός Ευρωζώνης, όπου οι τιμές εισαγωγών ανέβηκαν 11,5% σε ετήσια βάση, έναντι μόλις 1% για τις εισαγωγές από άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Καταλύτης παραμένει η ενέργεια. Ο σχετικός δείκτης αυξήθηκε 21,1% σε ετήσια βάση, με την παραγωγή οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου να εκτινάσσεται 30,6% και την άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου να ακριβαίνει 17,5%.
Υπάρχει μια αποκλιμάκωση σε μηνιαία βάση, με πτώση 4,1% σε σχέση με τον Μάιο, κυρίως λόγω της υποχώρησης της ενέργειας κατά 12,7% μέσα σε έναν μήνα. Το μηνιαίο αυτό «φρένο» όμως δεν αναιρεί την ετήσια εικόνα, που δείχνει κόστος εισαγωγών σε άνοδο και κίνδυνο σταδιακής μετακύλισης στην παραγωγή και τελικά στην κατανάλωση.
Κοντά στο 3% ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη
Θολό είναι το τοπίο και στην Ευρωζώνη. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ Φίλιπ Λέιν δήλωσε πρόσφατα στο Ιρλανδικό ραδιόφωνο RTÉ ότι ο πληθωρισμός είναι πιθανό να παραμείνει κοντά στο 3% για το υπόλοιπο του 2026, αρκετά πάνω από τον στόχο του 2%. Αιτία είναι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο οποίος συνεχίζει να περνάει στις τιμές ενέργειας, με το Brent να κινείται πλέον κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι. Ο ίδιος χαρακτήρισε την κατάσταση «πολύ αβέβαιη» και τόνισε ότι η πορεία του πληθωρισμού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν θα υπάρξει αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής κρίσης.
Οι δηλώσεις του Ιρλανδού κεντρικού τραπεζίτη προκάλεσαν αίσθηση, γιατί δείχνουν πως ό,τι θεωρείται σήμερα αποκλιμάκωση θα μπορούσε εύκολα να αναστραφεί. Όπως σημειώνει το Bloomberg, ο Λέιν απέφυγε να απαντήσει στο αν η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια τους επόμενους μήνες, τονίζοντας ότι «η ΕΚΤ θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να δαμάσει τον πληθωρισμό»
Οι αγορές προεξοφλούν ήδη τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης ως το τέλος της χρονιάς, ένδειξη ότι η ΕΚΤ δεν θεωρεί το πρόβλημα λυμένο. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, όταν η κεντρική τράπεζα θα επικαιροποιήσει τις προβλέψεις της με βάση τα νεότερα στοιχεία για τον πόλεμο και τις τιμές ενέργειας.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε ελαφρώς τον Ιούλιο στο 2,9%, ενώ η οικονομία των 21 χωρών αναπτύχθηκε 0,4% το δεύτερο τρίμηνο, πάνω από τις προσδοκίες. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ δεν καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα ύφεση, κάτι που της αφήνει περιθώρια να κρατήσει σφιχτή στάση όσο διαρκεί η αβεβαιότητα. Ο Λέιν προειδοποίησε επιπλέον ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα αναμένεται να γίνει βασικός μοχλός πίεσης το 2027, κυρίως λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων.
Τι να περιμένουμε στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός υποχώρησε τον Ιούλιο, σε σύγκριση με τον αμέσως προηγούμενο μήνα κατά -1,4% . Όμως η μείωση είναι σε μεγάλο βαθμό εποχιακή και συνδέεται με τις θερινές εκπτώσεις. Για παράδειγμα στην κατηγορία «Ένδυση και υπόδηση» υπήρξε μείωση -19,2% σε μηνιαία βάση, συμπαρασύροντας και τον γενικό ΔΤΚ.
Υπενθυμίζουμε ότι η υποχώρηση του πληθωρισμού δεν σημαίνει μείωση τιμών (αυτό θα απαιτούσε αρνητικό πληθωρισμό) αλλά επιβράδυνση των ετήσιων ανατιμήσεων.
Ο μέσος πληθωρισμός του 12μήνου παρουσιάζει αύξηση κατά 3,3%, από 2,6% την αντίστοιχη προηγούμενη περίοδο.
Οι κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών που επιβαρύνουν περισσότερο τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών με μεσαία και χαμηλά εισοδήματα εξακολουθούν να αυξάνονται. Ανελαστικές δαπάνες, όπως η στέγαση αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 8,8%. Οι μεταφορές ακρίβυναν κατά 7,4% – κυρίως λόγω της αύξησης στα καύσιμα (13,3% στη βενζίνη και 22% στο πετρέλαιο κίνησης). Υψηλές είναι οι ανατιμήσεις και σε εσιατόρια-ταχυφαγεία (το φαγητό που σαβουρώνουν όσοι δουλεύουν 12ωρα), κατά 6,4%. Εκρηκτική άνοδο εμφανίζει το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 53,2%, δημιουργώντας ανησυχία για το πού θα «κάτσει» η μπίλια όταν ξεκινήσει επίσημα η διάθεσή του στην αγορά στα μέσα Οκτωβρίου.
Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα εμφανίζει αποκλιμάκωση, με ετήσια αύξηση 0,4%. Όμως αυτό οφείλεται κυρίως στην υποχώρηση των τιμών στο ελαιόλαδο (-21,7%) και στα φρούτα (-9,4%).
Αντιθέτως το κρέας εξακολουθεί να ακριβαίνει, ιδίως το μοσχάρι με αύξηση 14,3%
Στις τιμές εισαγωγών για τη βιομηχανία τροφίμων υπήρξε μείωση σε ετήσια βάση, κατά -1,9%, γεγονός που αντανακλάται ως ένα βαθμό και στη λιανική, στα επεξεργασμένα-τυποποιημένα τρόφιμα.
