Πώς θα αντιδρούσατε αν σας έλεγαν ότι για να επισκεφθείτε τη Χαβάη, τη Σαντορίνη, τα λοχ της Σκωτίας ή τα νορβηγικά φιόρδ, θα πρέπει να πληρώσετε κάτι παραπάνω για καλό σκοπό; Όπου καλός σκοπός, είναι η προστασία και διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος από την κλιματική κρίση.
Οι περισσότεροι ταξιδιώτες θα απαντούσαν «ναι, ευχαρίστως». Υπό δύο όρους ωστόσο. Το επιπλέον ποσό να μην είναι δυσβάσταχτο και να υπάρχει διαφάνεια στο πού θα δαπανηθεί.
Νέοι τουριστικοί φόροι
Σε όλο τον κόσμο, ένας αυξανόμενος αριθμός προορισμών, ευάλωτων στην κλιματική κρίση, εισάγει νέα τέλη για τους τουρίστες. Τα τέλη αυτά ενσωματώνονται στη διαμονή στο ξενοδοχείο, στα εισιτήρια των πλοίων ή στο κουπόνι εισόδου σε εθνικά πάρκα και άλλες προστατευόμενες περιοχές.
Χαβάη
Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, τα χρήματα που συγκεντρώνονται μπορούν να βοηθήσουν τα πολύτιμα αυτά μέρη να επιβιώσουν μπροστά στην απειλή από την άνοδο της στάθμης των υδάτων, τα ακραία κυμάτων καύσωνα και τις φυσικές καταστροφές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Χαβάη, η οποία έπειτα το καταστροφικό λόγω πυρκαγιών καλοκαίρι του 2023, εισήγαγε το Πράσινο Τέλος. Εκείνο τον Αύγουστο, η πυρκαγιά σάρωσε την ιστορική πόλη Λαχέινα, κατέστρεψε τεράστιες εκτάσεις με βλάστηση, πάνω από 2.000 κατοικίες και σκότωσε 120 ανθρώπους.
Τιμώντας την kuleana
Το τέλος αυξάνει κατά 0,75% τους υφιστάμενους φόρους διαμονής στη Χαβάη με σκοπό να συγκεντρωθούν 100 εκατ. δολάρια ετησίως για την ανάκαμψη από τις πυρκαγιές, την αποκατάσταση των υφάλων και την προσαρμογή στην κλιματική κρίση.
Μιλώντας στο BBC, η Σούζαν Φαζέκας, οδηγός πεζοπορίας στο νησί Μάουι, θυμίζει ότι «οι επισκέπτες έρχονται εδώ για τη φυσική ομορφιά – τους καταρράκτες, τους υφάλους και τα μονοπάτια των τροπικών δασών. Αλλά αυτοί οι πόροι βρίσκονται υπό πίεση. Το να τους ζητάμε να συνεισφέρουν στη φροντίδα αυτών των τόπων δεν είναι βάρος. Είναι μια ευκαιρία να συμμετάσχουμε στη διατήρησή τους. Είναι επίσης ένας τρόπος να τιμήσουμε την kuleana (κοινή ευθύνη) που όλοι μοιραζόμαστε για την προστασία του μέλλοντος της Χαβάης».
Νέα Σκωτία, Καναδάς
Η Μάχο Τανάκα, διαφημίστρια από την Ιαπωνία, ελπίζει να επισκεφθεί τη Χαβάη τον επόμενο χρόνο, λέει ότι υποστηρίζει το νέο τέλος για το κλίμα της πολιτείας. «Εξαρτάται από το πόσο κοστίζει. Αν ήταν πολύ ακριβό, ειδικά με το αδύναμο γιεν, μπορεί να με αποθαρρύνει. Αλλά αν είναι μόνο 0,75%, όπως 3 δολάρια επιπλέον σε μια διαμονή 400 δολαρίων, τότε φαίνεται καλό».
Και εξηγεί ότι ο τελικός σκοπός έχει σημασία: «Αν πρόκειται για την προστασία των παραλιών και των δασών της Χαβάης, τότε αυτό είναι καλό… Νιώθω να συμβάλλω σε κάτι σημαντικό. Η Χαβάη είναι σαν ένα μεγάλο εθνικό πάρκο. Είναι λογικό να την υποστηρίζουμε».
Το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Ελλάδα
Και η Ελλάδα έχει εφαρμόσει ένα ανάλογο μέτρο. Τον Ιανουάριο του 2024, αντικατέστησε τον φόρο διανυκτέρευσης με Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση.
Οι τουρίστες πληρώνουν από 0,50 έως 10 ευρώ τη βραδιά, ανάλογα με την κατηγορία ξενοδοχείου και την εποχή. Οι επιβαρύνσεις φτάνουν έως και 20 ευρώ ανά άτομο σε δημοφιλή νησιά όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη κατά τις περιόδους αιχμής. Σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, στόχος είναι να εξασφαλιστούν 400 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, τα οποία θα διατεθούν για υποδομές ύδρευσης, πρόληψη καταστροφών και αποκατάσταση οικοσυστημάτων.
