ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ

Σύμφωνα με την παράδοση η εικόνα φιλοτεχνήθηκε από τον Ευαγγελιστή Λουκά και μεταφέρθηκε από την Ιερουσαλήμ στην Έφεσο. Μετά την περίοδο της Εικονομαχίας, τον 9ο αιώνα, ο μοναχός Αγάθωνας έφθασε στη Λέσβο μεταφέροντας τμήμα της εικόνας της Θεοτόκου.

«Πατήσανε τη Μαλεβή, το μέγα μοναστήρι.
Που ’χε τριακόσια σήμαντρα και εξήντα δυο καμπάνες
Πάσα καμπάνα και παπάς κι η σιδεριά δυο διάκους…
Πήραν άστρα, πήραν φλωργιά, πήραν μαργαριτάρια,
πήραν ασημοκάντηλα, βαγγέλια χρυσωμένα».

Bορειοδυτικά της κοινότητας Καταφυγίου, σε απόσταση τεσσάρων χιλιομέτρων από το δρόμο που οδηγεί από το Καταφύγιο προς τη λίμνη Πλαστήρα, ο επισκέπτης συναντά την ιστορική Μονή Παναγίας Πέτρας, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου.