Συμπληρώθηκε ήδη μία εβδομάδα από την ημέρα που υπεγράφη η πολυσυζητημένη συμφωνία της Μέκκας ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία και υπάρχει έντονη συζήτηση για το τι μπορεί να σημαίνει στην πράξη αυτή η συμφωνία και κατά πόσο αντανακλά μία ταχέως μεταβαλλόμενη αντίληψη για την ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή. Πολύ περισσότερο που η Αίγυπτος έχει εκφράσει επιφυλάξεις. Το Κάιρο απουσίαζε χαρακτηριστικά από την τελετή υπογραφής στη Μέκκα, παρά το γεγονός ότι είχε συμμετάσχει επί μήνες σε διαβουλεύσεις σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών με την ομάδα.
Το Πακιστάν χαιρέτισε τη συμφωνία και δήλωσε ότι η Συμφωνία της Μέκκας προβλέπει πως μία επίθεση εναντίον οποιουδήποτε μέλους θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων. Το Ισλαμαμπάντ την περιέγραψε ως σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση των στρατηγικών σχέσεων, της περιφερειακής ασφάλειας και της συνεργασίας στον τομέα της αμοιβαίας άμυνας.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, χαρακτήρισε τη συμφωνία αμυντικό έγγραφο που δεν στρέφεται εναντίον κάποιας συγκεκριμένης χώρας.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, προχώρησε ακόμη περισσότερο, επιμένοντας ότι ούτε το Ιράν ούτε οποιαδήποτε άλλη χώρα αποτελεί τον καθορισμένο στόχο της συμφωνίας.
Η προφανής απογοήτευση του Καΐρου βασίζεται στην πεποίθηση ότι η στρατιωτική συμφωνία καθοδηγείται περισσότερο από πολιτική ευθυγράμμιση παρά από πραγματική αμυντική ικανότητα που μπορεί να αναπτυχθεί επιχειρησιακά. Η Αίγυπτος διατηρεί θετικές διμερείς σχέσεις με τους τρεις υπογράφοντες, αλλά είναι επιφυλακτική απέναντι στην ένταξη σε έναν συνασπισμό υπό τη Σαουδική Αραβία, ο οποίος θα μπορούσε να περιορίσει τα περιθώρια ελιγμών της στην περιοχή.
Κατά την τελετή υπογραφής, οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν παρουσίασαν αντίγραφα της συμφωνίας της Μέκκας, όμως οι πλήρεις διατάξεις της δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Πέρα από τη διατύπωση περί συλλογικής άμυνας που περιλαμβάνεται στην κοινή δήλωση, διεθνείς αναλυτές λένε ότι δεν υπάρχουν λεπτομέρειες σχετικά με τις δομές διοίκησης, τις διαδικασίες ενεργοποίησης, τις δεσμεύσεις σε επίπεδο δυνάμεων και τη γεωγραφική εμβέλεια της συμφωνίας.
Η δημόσια αντίδραση της Ουάσιγκτον στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας υπήρξε αξιοσημείωτα συγκρατημένη καθώς περιμένει να δει εάν η συμφωνία οδηγήσει όντως σε ισχυρότερη αντιπυραυλική άμυνα που θα καλύψει τα συμφέροντά της. Η συμφωνία επιβαρύνεται επίσης από αντικρουόμενες αντιλήψεις σχετικά με τις απειλές. Το Πακιστάν και η Τουρκία είναι απίθανο να εμπλακούν σε άμεση σύγκρουση με το Ισραήλ, διατηρώντας παράλληλα στενούς στρατηγικούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον. Αυτό έχει τροφοδοτήσει τις υποψίες ότι το μπλοκ δημιουργήθηκε με αμερικανική υποστήριξη ακριβώς επειδή δεν αμφισβητεί τις περιφερειακές «κόκκινες γραμμές» που επιβάλλει η Ουάσιγκτον.
Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι οι τρεις χώρες έχουν διαφορετικές εκτιμήσεις και προτεραιότητες όσον αφορά τη στρατηγική τους στην περιοχή. Το Πακιστάν επικεντρώνεται κυρίως στην Ινδία και το Αφγανιστάν, η Τουρκία έχει στο στόχαστρο το Ισραήλ, κάτι που βρίσκει αντίθετη τη Σαουδική Αραβία. Το Πακιστάν και η Τουρκία έχουν επίσης οικονομικά οφέλη από το σύμφωνο, καθώς και οι δύο διαχειρίζονται πιεσμένες οικονομίες.
Η Σαουδική Αραβία δεσμεύτηκε επίσης για ένα νέο πακέτο στήριξης ύψους 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Πακιστάν. Η χρηματοδότηση προστέθηκε στα 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε σαουδαραβικές καταθέσεις που είχαν προηγουμένως τοποθετηθεί στο Πακιστάν και παρατάθηκαν έως το 2028.
Προς το παρόν, οι υπογράφοντες τη συμφωνία της Μέκκας έχουν ανακοινώσει συλλογική άμυνα χωρίς να αποκαλύψουν ποιος θα τη διοικεί, ποιες απειλές θα την ενεργοποιούν ή τι ακριβώς θα ήταν διατεθειμένη να διακινδυνεύσει κάθε πρωτεύουσα για χάρη των άλλων. Μέχρι να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, η συμφωνία της Μέκκας παραμένει περισσότερο μία δήλωση προθέσεων παρά μία λειτουργική στρατιωτική συμμαχία.
