«Επιστρέφουμε στις ΗΠΑ χωρίς συμφωνία με το Ιράν, το οποίο απέρριψε την τελική πρότασή μας», ανακοίνωσε σε δηλώσεις του ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ύστερα από 21 ώρες συνομιλιών με το Ιράν, στο Ισλαμαμπάντ.
Το Ιράν επέλεξε να μην δεχτεί συμφωνία και δεν ακούσαμε καμία δέσμευση για το πυρηνικό πρόγραμμα, τόνισε ο επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας στο Ισλαμαμπάντ.
Περιέγραψε ως ευέλικτη τη στάση των ΗΠΑ, μιλώντας για μία «καλή τελική προσφορά που δεν έγινε δεκτή».
«Προσπαθήσαμε να επιτύχουμε μέσω αυτών των διαπραγματεύσεων, το απλό γεγονός να υπάρξει καταφατική δέσμευση ότι δεν θα επιδιώξουν πυρηνικά όπλα, όπως είναι ο βασικός στόχος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε, ρίχνοντας ευθύνες για μη επίτευξη συμφωνίας στο Ιράν.
Σε οριακό σημείο φαίνεται να οδηγούνται οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, με τους Financial Times να κάνουν λόγο για σαφές αδιέξοδο γύρω από ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της διαπραγμάτευσης: τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Πακιστανικές πληροφορίες αναφέρουν ότι έχει σημειωθεί σύγκλιση σε ορισμένα κρίσιμα σημεία
Ενδέχεται να υπάρξει ανταλλαγή εγγράφων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα Σύμφωνο ή Μνημόνιο Συναντίληψης.
Θεωρείται βέβαιο ότι θα ακολουθήσει νέος γύρος συνομιλιών το επόμενο διάστημα, με άμεση προτεραιότητα την παράταση της εκεχειρίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση της βρετανικής εφημερίδας, οι επαφές υψηλού επιπέδου — οι πρώτες άμεσες μετά από δεκαετίες — μπορεί να άνοιξαν έναν δίαυλο επικοινωνίας, ωστόσο δεν κατάφεραν να γεφυρώσουν τις βαθιές στρατηγικές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών.
Το βασικό σημείο σύγκρουσης αφορά το καθεστώς λειτουργίας του Ορμούζ, ενός θαλάσσιου περάσματος κομβικής σημασίας για τη διεθνή αγορά ενέργειας.
Η Τεχεράνη φέρεται να διεκδικεί αυξημένο έλεγχο στην περιοχή, ακόμη και τη δυνατότητα επιβολής τελών στη ναυσιπλοΐα, πρόταση που η Ουάσιγκτον απορρίπτει κατηγορηματικά, θεωρώντας ότι απειλείται η ελευθερία της διεθνούς διέλευσης.
Οι Financial Times επισημαίνουν ότι το ζήτημα δεν είναι απλώς τεχνικό ή οικονομικό, αλλά βαθιά γεωπολιτικό. Στην ουσία, πρόκειται για μια ευρύτερη σύγκρουση ισχύος σχετικά με το ποιος θα έχει τον έλεγχο των ενεργειακών ροών και της ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο.
Η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζει να αποτελεί βασικό εμπόδιο
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται επιφυλακτικές ως προς το κατά πόσο το Ιράν θα τηρήσει ενδεχόμενες δεσμεύσεις, ενώ από την πλευρά της η Τεχεράνη θεωρεί ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει στρατηγική υπεροχή χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.
Το αποτέλεσμα είναι μια εύθραυστη διαπραγματευτική διαδικασία, η οποία — αν και παραμένει ανοιχτή — κινείται σε λεπτές ισορροπίες και ενδέχεται να εκτροχιαστεί εύκολα.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στο Ισλαμαμπάντ παρακολουθούνται στενά από τις διεθνείς αγορές, καθώς οποιαδήποτε αστάθεια στο Στενό του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις τιμές του πετρελαίου και στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Παρά το γεγονός ότι οι συνομιλίες δεν έχουν καταρρεύσει, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: η διπλωματική προσπάθεια παραμένει εύθραυστη, με υψηλό ρίσκο αποτυχίας και σημαντικές συνέπειες για τη γεωπολιτική και οικονομική σταθερότητα.
Οι κόκκινες γραμμές που θέτει η ιρανική πλευρά για επίτευξη συμφωνίας
Λίγο πριν από την έναρξη των επαφών, η ιρανική πλευρά έθεσε δύο βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη συμφωνίας: 1) την άμεση κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και 2) την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, τα συγκεκριμένα μέτρα περιλαμβάνονταν στο πλαίσιο αρχικής συμφωνίας που φέρεται να επιτεύχθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.
Από την πλευρά της Ουάσινγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε επιφυλακτικός, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν «δεν διαθέτει ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά», ενώ τόνισε ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αποτελεί άμεση προτεραιότητα για τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν αποτελεί «το 99% της υπόθεσης».
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο ανώτερη ιρανική πηγή, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται να έχουν δώσει το «πράσινο φως» για την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν «παγωμένα» σε ξένες τράπεζες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο Κατάρ.
